Qovunqoqi
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 194-b. — ziyouz.com
Qovunqoqi - pişib yetilgan qovundan tayyorlanadigan qoqi; qovunning quritilgan eti. Q. qimmatli oziq-ovqat mahsuloti. Qovun tarkibidagi glyukoza, fruktoza va saxar-za, kletçatka va gemitsellyulozalar, şuningdek, pektinlar saqlanadi. Qovunni oftobda oddiy usul yoki maxsus quritgiç şkaflarda quritiladi. Q. ni hamma navlardan tayyorlaş mumkin, qovun etining tiğizlik darajasiga qarab, quritiş va qirqişning turli usulidan foydalaniladi. Eti tiğiz bölgan Qiziluruğ, Oq uruğ, Kökça, Gulobi va b. navlari oddiy usudda ilmoqlarda, eti böş, yumşoq etli (Bosvoldi, Toşloqi, Gurvak va b.) navlarni sökçaklarga yoyib 2—3 kun quritiladi, söngra yaxşi qurib yetilişi uçun zanglamaydigan simlarga osib qöyiladi.
Q.ni ob-havo şaroiti va qovun tilimlarining qalinligiga köra, quritiş 6—12 kunga boradi. Tayyorlaş usuli: qovun örtasidan teng ikkiga ajratilib, uruği olinadi. Pallalar eni 3—4 sm qilib tilimlanadi, piçoq bilan pöstidan ajratiladi va örtasi oxirigaça kesilmay bir juft qilib osib qöyiladi. Şirasi örtaça navlardan 4,5—5,5, juda şirin navlardan 7,5— 10,1% (örtaça 7%) qoqi tuşadi. Tarkibida umumiy qand miqdori 38—75,7%, quruq moddalar 76—91%, 15,4—83,7 mg% S vitamini bor. Namligi 20% atrofida böladi. 1 t Q. uçun 11,7— 15,2 t qovun talab etiladi. Asosan, qiş va bahor fasllarida iste'mol qilinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚОВУНҚОҚИ - пишиб етилган қовундан тайёрланадиган қоқи; қовуннинг қуритилган эти. Қ. қимматли озиқ-овқат маҳсулоти. Қовун таркибидаги глюкоза, фруктоза ва сахар-за, клетчатка ва гемицеллюлозалар, шунингдек, пектинлар сақланади. Қовунни офтобда оддий усул ёки махсус қуритгич шкафларда қуритилади. Қ. ни ҳамма навлардан тайёрлаш мумкин, қовун этининг тиғизлик даражасига қараб, қуритиш ва қирқишнинг турли усулидан фойдаланилади. Эти тиғиз бўлган Қизилуруғ, Оқ уруғ, Кўкча, Гулоби ва б. навлари оддий усудда илмоқларда, эти бўш, юмшоқ этли (Босволди, Тошлоқи, Гурвак ва б.) навларни сўкчакларга ёйиб 2—3 кун қуритилади, сўнгра яхши қуриб етилиши учун зангламайдиган симларга осиб қўйилади.
Қ.ни об-ҳаво шароити ва қовун тилимларининг қалинлигига кўра, қуритиш 6—12 кунга боради. Тайёрлаш усули: қовун ўртасидан тенг иккига ажратилиб, уруғи олинади. Паллалар эни 3—4 см қилиб тилимланади, пичоқ билан пўстидан ажратилади ва ўртаси охиригача кесилмай бир жуфт қилиб осиб қўйилади. Шираси ўртача навлардан 4,5—5,5, жуда ширин навлардан 7,5— 10,1% (ўртача 7%) қоқи тушади. Таркибида умумий қанд миқдори 38—75,7%, қуруқ моддалар 76—91%, 15,4—83,7 мг% С витамини бор. Намлиги 20% атрофида бўлади. 1 т Қ. учун 11,7— 15,2 т қовун талаб этилади. Асосан, қиш ва баҳор фаслларида истеъмол қилинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.