Qozonxon
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 207-b. — ziyouz.com
Qozonxon QOZONXON, Qazon Sulton (? -1347) — Çiğatoy ulusi xoni (1332— 47). Çiğatoyxon naslidan bölgan Yasavur öğlonning farzandi. 1332 y. movarounnahrda xonlik taxtiga ötiradi. Q.ning hukmronlik vaqtida zöravonlik va zulm kuçayadi, aholining turmuşi yomonlaşadi. Amir Qazağon ulusning tirik qolgan ayonlari bilan ittifoq tuzib boş kötaradi va Soli-Saroyda qöşin töplab, Q.ga qarşi jangga tayyorlanadi. 1345 y.da Darayi Zangiy qişloği yaqinidagi daştda har ikki qöşin töqnaşadi. Bu jangda amir Qazağonning qöşini mağlubiyatga uçraydi. Ğolib Q. Qarşi ş. tomon yöl oladi. Şu yili qişning qattiq sovuğidan Q. laşkari ulovining köp qismi qirilib ketadi. Amir Qazağon bu holatdan xabar topgaç, zudlik bilan qöşin jamlab, Q.ni yöq qilmoq maqsadida raqibi tomon yuradi. 1347 y.da 2 tomon laşkarlari yana töqnaş keladi. Jang amir Qazağonning ğalabasi bilan yakun topadi. Q. jang maydonida qatl qilinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚОЗОНХОН, Қазон Султон (? -1347) — Чиғатой улуси хони (1332— 47). Чиғатойхон наслидан бўлган Ясавур ўғлоннинг фарзанди. 1332 й. мовароуннаҳрда хонлик тахтига ўтиради. Қ.нинг ҳукмронлик вақтида зўравонлик ва зулм кучаяди, аҳолининг турмуши ёмонлашади. Амир Қазағон улуснинг тирик қолган аъёнлари билан иттифоқ тузиб бош кўтаради ва Соли-Саройда қўшин тўплаб, Қ.га қарши жангга тайёрланади. 1345 й.да Дарайи Зангий қишлоғи яқинидаги даштда ҳар икки қўшин тўқнашади. Бу жангда амир Қазағоннинг қўшини мағлубиятга учрайди. Ғолиб Қ. Қарши ш. томон йўл олади. Шу йили қишнинг қаттиқ совуғидан Қ. лашкари уловининг кўп қисми қирилиб кетади. Амир Қазағон бу ҳолатдан хабар топгач, зудлик билан қўшин жамлаб, Қ.ни йўқ қилмоқ мақсадида рақиби томон юради. 1347 й.да 2 томон лашкарлари яна тўқнаш келади. Жанг амир Қазағоннинг ғалабаси билан якун топади. Қ. жанг майдонида қатл қилинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.