Qozoqtov
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 210-b. — ziyouz.com
Qozoqtov — Qizilqumning jan.-şarqiy qismi (Navoiy viloyati) dagi toğ tizmasi. Şim.-ğarbdan jan.- şarqqa 60 km ga çözilgan. Eng baland joyi 613 m. Ğarbida Qoraxotin botiğy, şim., şarqiy va jan. qismlarida qumli massivlar bor. Tizmaning suvayirğiç qismi va yon bağirlari nuraş natijasida vujudga kelgan elyuviy va delyuviy yotqiziqlari bilan qoplangan. Yon bağirlarini quruq soylar kuçli parçalagan. Soylar etaklarida kiçik yoyilma konuslar hosil bölgan. Tizma tektonik antiklinal struktura, paleozoy davri slanets, qumtoş, granit, diorit, yon bağirlarining quyi qismida bör, paleogen davrlari konglomerat, mergel, gillaridan taşkil topgan. q. Turon plitasining gersin burmalanişi davrida şakllanib, yer yuzasiga çiqib qolgan va yangi tektonik harakatlar ta'sirida kötarilgan qismidir. Iqlimi keskin kontinental, qişi sovuq, yozi issiq, yoğin kam. Yon bağirlari va etaklarida sur-qönğir, qumli tuproqlar tarqalgan. Ularda, asosan, saksovul, şuvoq, teresken, boyaliç va b. ösimliklar ösadi. Hududidan yaylov sifatida foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚОЗОҚТОВ — Қизилқумнинг жан.-шарқий қисми (Навоий вилояти) даги тоғ тизмаси. Шим.-ғарбдан жан.- шарққа 60 км га чўзилган. Энг баланд жойи 613 м. Ғарбида Қорахотин ботиғй, шим., шарқий ва жан. қисмларида қумли массивлар бор. Тизманинг сувайирғич қисми ва ён бағирлари нураш натижасида вужудга келган элювий ва делювий ётқизиқлари билан қопланган. Ён бағирларини қуруқ сойлар кучли парчалаган. Сойлар этакларида кичик ёйилма конуслар ҳосил бўлган. Тизма тектоник антиклиналь структура, палеозой даври сланец, қумтош, гранит, диорит, ён бағирларининг қуйи қисмида бўр, палеоген даврлари конгломерат, мергель, гилларидан ташкил топган. қ. Турон плитасининг герцин бурмаланиши даврида шаклланиб, ер юзасига чиқиб қолган ва янги тектоник ҳаракатлар таъсирида кўтарилган қисмидир. Иқлими кескин континентал, қиши совуқ, ёзи иссиқ, ёғин кам. Ён бағирлари ва этакларида сур-қўнғир, қумли тупроқлар тарқалган. Уларда, асосан, саксовул, шувоқ, терескен, боялич ва б. ўсимликлар ўсади. Ҳудудидан яйлов сифатида фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.