Qrim uruşi
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 333-b. — ziyouz.com
Qrim uruşi QRIM URUŞI, Şarqiy uruş — Yaqin Şarqda hukmronlik qiliş uçun Rossiya va Turkiya örtasida bölgan uruş (1853—56). 1854 y. fev.da Turkiya Rossiyaga qarşi Buyuk Britaniya, Fransiya, Sardiniya qirolligi (1855 y.dan) bilan ittifoq tuzib uruşgan. Asosiy voqealari: 1853 y. rus qöşinlari Moldaviya va Valaxiyaga kirib borgan va Kavkazda ğalaba qozongan, Sinopda turk flotini yakson qilgan; 1854 y. ittifoqçilar Qrimga qöşin tuşirgan, Boltiq dengizi qamal qilingan, 1854—55 y.larda Sevastopol mudofaasi uyuştirilgan; 1855 y. Rossiya diplomatik jihatdan yakkalab qöyilgan. Sevastopol taslim bölgan, amalda harbiy harakatlar töxtagan. Rossiyaning harbiy va iqtisodiy qoloqligi uning mağlubiyatiga sabab bölgan. Q.u. 1856 y. Parij sulhi bilan yakunlangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚРИМ УРУШИ, Шарқий уруш — Яқин Шарқда ҳукмронлик қилиш учун Россия ва Туркия ўртасида бўлган уруш (1853—56). 1854 й. фев.да Туркия Россияга қарши Буюк Британия, Франция, Сардиния қироллиги (1855 й.дан) билан иттифоқ тузиб урушган. Асосий воқеалари: 1853 й. рус қўшинлари Молдавия ва Валахияга кириб борган ва Кавказда ғалаба қозонган, Синопда турк флотини яксон қилган; 1854 й. иттифоқчилар Қримга қўшин туширган, Болтиқ денгизи қамал қилинган, 1854—55 й.ларда Севастополь мудофааси уюштирилган; 1855 й. Россия дипломатик жиҳатдан яккалаб қўйилган. Севастополь таслим бўлган, амалда ҳарбий ҳаракатлар тўхтаган. Россиянинг ҳарбий ва иқтисодий қолоқлиги унинг мағлубиятига сабаб бўлган. Қ.у. 1856 й. Париж сулҳи билан якунланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.