Qubod I
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 336–337-b. — ziyouz.com
Qubod I QUBOD I, Qavad (? -531) - Sosoniylar davlati şohi (488—496, 499— 531). Zodagonlar va kohinlarning siyo-siy va iqtisodiy qudratini zaiflaştiriş maqsadida mazdakiylar haraka-tiga qöşilgan va ularning dasturiga mos keladigan bir qança islohotlar ötkazgan. Taxm. 496 y. zodagonlar Q.1 ni taxtdan ağdarib, örniga ukasi Zamaspni ötqazişgan. Q.1 eftaliylar huzu-riga qoçib borgan, ularning harbiy yordamida taxtini qaytarib olgan (499). Şundan söng zodagonlarga qarşi qaratilgan siyosatini davom ettirgan, mazdakiylik tarafdorlariga yuqori mansablar bergan. Vizantiyaga qarşi muvaffaqiyatli uruş olib borgan (502— 505 yoki 506); şim. gunnlarning bosqinini qaytargan. Q.1 davrida bir qança şaharlarga asos solingan, sugoriş kanallari tarmoği kengaygan va b., şuningdek Q1 ning öğli Xusrav I Anuşirvon davrida nihoyasiga yetgan içki islohotlarga tayyorgarlik işlari boşlangan. Q1 hukmronligining oxirida mazdakiylar bilan aloqasini uzgan va 3-öğli Xusrav (Q.1 ning katta öğli — Qovus mazdakiylar tarbiyasini olgan) yordamida mazdakiylar tarafdorlarini qatağon qilişni taşkil, etgan (528/529). 527 y.dan Vizantiya bilan qaytadan uruş boşlagan; u Q.I ning ölimidan söng ham davom etgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚУБОД I, Қавад (? -531) - Сосонийлар давлати шоҳи (488—496, 499— 531). Зодагонлар ва коҳинларнинг сиё-сий ва иқтисодий қудратини заифлаштириш мақсадида маздакийлар ҳарака-тига қўшилган ва уларнинг дастурига мос келадиган бир қанча ислоҳотлар ўтказган. Тахм. 496 й. зодагонлар Қ.1 ни тахтдан ағдариб, ўрнига укаси Замаспни ўтқазишган. Қ.1 эфталийлар ҳузу-рига қочиб борган, уларнинг ҳарбий ёрдамида тахтини қайтариб олган (499). Шундан сўнг зодагонларга қарши қаратилган сиёсатини давом эттирган, маздакийлик тарафдорларига юқори мансаблар берган. Византияга қарши муваффақиятли уруш олиб борган (502— 505 ёки 506); шим. гуннларнинг босқинини қайтарган. Қ.1 даврида бир қанча шаҳарларга асос солинган, сугориш каналлари тармоғи кенгайган ва б., шунингдек Қ1 нинг ўғли Хусрав I Ануширвон даврида ниҳоясига етган ички ислоҳотларга тайёргарлик ишлари бошланган. Қ1 ҳукмронлигининг охирида маздакийлар билан алоқасини узган ва 3-ўғли Хусрав (Қ.1 нинг катта ўғли — Қовус маздакийлар тарбиясини олган) ёрдамида маздакийлар тарафдорларини қатағон қилишни ташкил, этган (528/529). 527 й.дан Византия билан қайтадан уруш бошлаган; у Қ.I нинг ўлимидан сўнг ҳам давом этган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.