Qulunda çöli
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 368-b. — ziyouz.com
Qulunda çöli QULUNDA ÇÖLI, Qulunda tekisligi, Qulunda — Ğarbiy Sibirning jan.dagi tekislik. RF Oltoy ölkasi va Qozoğiston Respublikasining Pavlodar viloyatida, Ob va Irtiş daryolari oraliğida, Qulunda tektonik botiğida joylaşgan. botiqning yuzasi törtlamçi davr flyu-vioglyatsial, köl va daryo yotqiziqlari bilan qoplangan. Mayd. 100 ming km2 ga yaqin. Balandligi markaziy qismida 100—120 m, jan. va şarqida 200— 250 m. Relyefida uzun qirlar — mar-zalar (50—60 m) xos; ularni daryolar va aççiq-şör köllar ajratib turadi. Köllarda soda, glauber va oş tuzi zaxiralari katta. Iqlimi kontinental. Yanv.ning örtaça t-rasi — 17°, —19°, iyulniki 19—22°. Yillik yoğin 250—350 mm. Şim.-şarq-ida boşoqli daşt ösimliklari ösadi. Q.ç. Ğarbiy Sibirning muhim q.x. rayoni.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚУЛУНДА ЧЎЛИ, Қулунда текислиги, Қулунда — Ғарбий Сибирнинг жан.даги текислик. РФ Олтой ўлкаси ва Қозоғистон Республикасининг Павлодар вилоятида, Обь ва Иртиш дарёлари оралиғида, Қулунда тектоник ботиғида жойлашган. ботиқнинг юзаси тўртламчи давр флю-виогляциал, кўл ва дарё ётқизиқлари билан қопланган. Майд. 100 минг км2 га яқин. Баландлиги марказий қисмида 100—120 м, жан. ва шарқида 200— 250 м. Рельефида узун қирлар — мар-залар (50—60 м) хос; уларни дарёлар ва аччиқ-шўр кўллар ажратиб туради. Кўлларда сода, глаубер ва ош тузи захиралари катта. Иқлими континентал. Янв.нинг ўртача т-раси — 17°, —19°, июлники 19—22°. Йиллик ёғин 250—350 мм. Шим.-шарқ-ида бошоқли дашт ўсимликлари ўсади. Қ.ч. Ғарбий Сибирнинг муҳим қ.х. райони.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.