Qumğon
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 376–377-b. — ziyouz.com
Qumğon — çoy idiş; içi qalay bilan oqartirib misdan yasalgan dastali, qopqokli (ba'zan qopqoqsiz), jömrakli idiş. Suv içiş, çoy qaynatiş uçun işlatiladi. Oğzi (böyni) keng, jömragi qisqa (ba'zan yöq), qorni katta (ovalsimon); oğzi-böyni kattaligi bilan obdastadan farq qiladi. Kandakori öyma naqşlar bilan bezatiladi. Qadimdan sopol Q. keng tarqalgan, keyinçalik misdan bolğalab işlangan. Sanoat rivojlanişi bilan quyib, temirdan işlab, ustidan sirlab tayyorlana boşlangan. Hajmiga köra katta Q. (4—5 l suv siğadi), örta Q. (2-3 l), Q.ça (1-1,5 l) deb nomlangan. Şarq mamla-katlari, Kavkaz va Örta Osiyoda keng tarqalgan. Q.ning jozibador qilib bezatilgan namunalari respublika muzeylari va xususiy töplamlarda saqlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚУМҒОН — чой идиш; ичи қалай билан оқартириб мисдан ясалган дастали, қопқокли (баъзан қопқоқсиз), жўмракли идиш. Сув ичиш, чой қайнатиш учун ишлатилади. Оғзи (бўйни) кенг, жўмраги қисқа (баъзан йўқ), қорни катта (овалсимон); оғзи-бўйни катталиги билан обдастадан фарқ қилади. Кандакори ўйма нақшлар билан безатилади. Қадимдан сопол Қ. кенг тарқалган, кейинчалик мисдан болғалаб ишланган. Саноат ривожланиши билан қуйиб, темирдан ишлаб, устидан сирлаб тайёрлана бошланган. Ҳажмига кўра катта Қ. (4—5 л сув сиғади), ўрта Қ. (2-3 л), Қ.ча (1-1,5 л) деб номланган. Шарқ мамла-катлари, Кавказ ва Ўрта Осиёда кенг тарқалган. Қ.нинг жозибадор қилиб безатилган намуналари республика музейлари ва хусусий тўпламларда сақланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.