Qumloq sustkaşi
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 373-b. — ziyouz.com
Qumloq sustkaşi — qora qönğizlar oilasiga mansub haşarot. Old yelkaning yon qirralari ötkir, barmoqlari oddiy tir-noqli. Rivojlaniş sikli bir-ikki yil davom etadi. Qönğizlari 4 yilgaça yaşaydi. Qönğiz va liçinka holida qişlaydi. Qönğizlari bahorda har xil ösimliklar, jumladan, ğöza, makkajöxori, qand lavlagi nihollari va b. çopiktalab ekinlar poyasi, bargi hamda uruğpallalarini kemirib, zarar yetkazadi. Bularning yaşaşi va oziqlanişi uçun özlaştirilmagan yerlar, yaxşi işlov beril-magan ekinlar juda qulay. Har yili tuproqqa 500 taça tuxum qöyadi. liçinkasi boşqa qora qönğizlarniki kabi soxta simqurtlar bölib, rivojlanişi ikki oy davom etadi. Tuproqda ğumbakka aylanadi. Ğumbaklik davri 2—3 hafta. Q.s. — qurukliksevar haşarot. Şuning uçun qurgoqçilik yillari juda köpayib, katta zarar keltiradi. Sernam tuproq ular rivojiga yomon ta'sir etadi.
Kuraş çoralari: tuproqni yumşatiş, öz vaqtida suğoriş; xlorofos yoki boşqa insektitsidlar bilan zaharlangan xöraklar sepiş.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚУМЛОҚ СУСТКАШИ — қора қўнғизлар оиласига мансуб ҳашарот. Олд елканинг ён қирралари ўткир, бармоқлари оддий тир-ноқли. Ривожланиш цикли бир-икки йил давом этади. Қўнғизлари 4 йилгача яшайди. Қўнғиз ва личинка ҳолида қишлайди. Қўнғизлари баҳорда ҳар хил ўсимликлар, жумладан, ғўза, маккажўхори, қанд лавлаги ниҳоллари ва б. чопикталаб экинлар пояси, барги ҳамда уруғпаллаларини кемириб, зарар етказади. Буларнинг яшаши ва озиқланиши учун ўзлаштирилмаган ерлар, яхши ишлов берил-маган экинлар жуда қулай. Ҳар йили тупроққа 500 тача тухум қўяди. личинкаси бошқа қора қўнғизларники каби сохта симқуртлар бўлиб, ривожланиши икки ой давом этади. Тупроқда ғумбакка айланади. Ғумбаклик даври 2—3 ҳафта. Қ.с. — қурукликсевар ҳашарот. Шунинг учун қургоқчилик йиллари жуда кўпайиб, катта зарар келтиради. Сернам тупроқ улар ривожига ёмон таъсир этади.
Кураш чоралари: тупроқни юмшатиш, ўз вақтида суғориш; хлорофос ёки бошқа инсектицидлар билан заҳарланган хўраклар сепиш.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.