Qumtuproq
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 375-b. — ziyouz.com
Qumtuproq QUMTUPROQ, kremniy (1U)-ok-sid, kremniy dioksid, 8Yu — kremniyniş
2 kislorod bilan hosil qilgan eng barqaror birikmasi. Tabi-atda kristall va amorf holida uçraydi. Kristall Q, asosan, kvars minerali (kvars qumi) tariqasida böladi. U nihoyatda qattiq modda bölib, suvda erimaydi; qaldiroq gaz alangasida yoki elektr peçida yuqori t-ra (1723°)da rangsiz suyuqlikka aylanadi. Bu suyuqlik tez sovitilsa, şişasimon tiniq massa — amorf Q. hosil böladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚУМТУПРОҚ, кремний (1У)-ок-сид, кремний диоксид, 8Ю — кремнийниш
2 кислород билан ҳосил қилган энг барқарор бирикмаси. Таби-атда кристалл ва аморф ҳолида учрайди. Кристалл Қ, асосан, кварц минерали (кварц қуми) тариқасида бўлади. У ниҳоятда қаттиқ модда бўлиб, сувда эримайди; қалдироқ газ алангасида ёки электр печида юқори т-ра (1723°)да рангсиз суюқликка айланади. Бу суюқлик тез совитилса, шишасимон тиниқ масса — аморф Қ. ҳосил бўлади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.