Qunduzlar
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 377-b. — ziyouz.com
Qunduzlar — suvsarsimonlar oilasiga mansub sut emizuvçilar uruği. Yevropa, Osiyo, Şim. -Ğarbiy Afrikada çöllardan boşqa joylari-datarqalgan. Gavdasining uz. 55—95 sm, nisbatan ingiçka va egiluvçan, vazni 10 kg gaça. Dumi 45 sm gaça. Oyoklari kalta, barmoqlari orasida suzgiç parda böladi. Özbekmstonda 1 turi — qunduz tarqalgan. Q. çuçuk suv havzalari yaqinidagi inlarida yaşaydi. Şönğiganida quloq va burun teşiklari maxsus klapanlar bilan bekiladi.
Qişda suvning muzlamagan joylarida yaşaydi. Bahor-yoz mavsumida asta-sekin tullaydi. Yumşoq töşamali uyasini suv havzasining baland qirğoqlariga yasaydi. Böğozlik davri 8— 10 oy. Ikki yilda bir marta — ap-rel — mayda, köpinça 3 ta bola tuğadi. Asosan, baliq, baqa, ba'zan ördak va b. bilan oziqlanadi. Möynasi (ayniqsa, qişki) qimmatbaho hisoblanadi. Soni keskin kamayganligi uçun ovlaş taqiqlangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚУНДУЗЛАР — сувсарсимонлар оиласига мансуб сут эмизувчилар уруғи. Европа, Осиё, Шим. -Ғарбий Африкада чўллардан бошқа жойлари-датарқалган. Гавдасининг уз. 55—95 см, нисбатан ингичка ва эгилувчан, вазни 10 кг гача. Думи 45 см гача. Оёклари калта, бармоқлари орасида сузгич парда бўлади. Ўзбекмстонда 1 тури — қундуз тарқалган. Қ. чучук сув ҳавзалари яқинидаги инларида яшайди. Шўнғиганида қулоқ ва бурун тешиклари махсус клапанлар билан бекилади.
Қишда сувнинг музламаган жойларида яшайди. Баҳор-ёз мавсумида аста-секин туллайди. Юмшоқ тўшамали уясини сув ҳавзасининг баланд қирғоқларига ясайди. Бўғозлик даври 8— 10 ой. Икки йилда бир марта — ап-рель — майда, кўпинча 3 та бола туғади. Асосан, балиқ, бақа, баъзан ўрдак ва б. билан озиқланади. Мўйнаси (айниқса, қишки) қимматбаҳо ҳисобланади. Сони кескин камайганлиги учун овлаш тақиқланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.