Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Qurum

    Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 398-b. — ziyouz.com

    Qurum — toğlarning yon bağirlari, yassi tepaliklar va daryolar özanlaridagi yalang nuragan toş uyumlari va soçilmalari. Qattiq toğ jinslarining fizik nuraşi natijasida hosil böladi. Q. oğirlik kuçi va suvning toşlar orasida muzlab, yana erişi oqibatida toğ yon bağirlari böylab pastga siljib turadi. Ular toğlarda yuriş uçun noqulay, xavfli joy hisoblanadi. Q.lar surilib, toş oqimlari, köçkilarni hosil qiladi. Q.lar yuzasining qiyaligi 30— 40° çamasida böladi. «Q.» atamasi joy nomlari tarkibida ham uçraydi, mas, Markaziy Osiyodagi Qoraqurum toğlari, Tyanşandagi Çaqirqurum dovoni, Qirğizistondagi Qurumdi çöqqisi va h.k.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ҚУРУМ — тоғларнинг ён бағирлари, ясси тепаликлар ва дарёлар ўзанларидаги яланг нураган тош уюмлари ва сочилмалари. Қаттиқ тоғ жинсларининг физик нураши натижасида ҳосил бўлади. Қ. оғирлик кучи ва сувнинг тошлар орасида музлаб, яна эриши оқибатида тоғ ён бағирлари бўйлаб пастга силжиб туради. Улар тоғларда юриш учун ноқулай, хавфли жой ҳисобланади. Қ.лар сурилиб, тош оқимлари, кўчкиларни ҳосил қилади. Қ.лар юзасининг қиялиги 30— 40° чамасида бўлади. «Қ.» атамаси жой номлари таркибида ҳам учрайди, мас, Марказий Осиёдаги Қорақурум тоғлари, Тяньшандаги Чақирқурум довони, Қирғизистондаги Қурумди чўққиси ва ҳ.к.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.