Quymuç nervi
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 361-b. — ziyouz.com
Quymuç nervi — odam va umurtqali hayvonlardagi eng yirik nerv. Orqa miya ösiqlari va orqa miya tugunining sezuvçi tolalari (odamda 4, 5-juft bel va 1—3-juft dumğaza nervlari)dan hosil böladi. Bu nerv dumğaza çigalidan uzun tarmoqlar tarzida noksimon muskul osti teşigi orqali çiqadi. Q.n. bitta yaxlit biriktiruvçi töqima pardasi bilan öralgan, katta boldir va kiçik boldirning umumiy nervlaridan iborat. Bulardan biri oyoq kafti va boldirning orqa guruh muskullarini inner-vatsiyalaydi, u tizza, panja böğimi va panjaning kaft terisi bilan medial tomondagi terisiga tarmoklar beradi. Ikkinçisi umumiy kiçik boldir ne-rvi çuqur (harakatlantiruvçi tolalar) va yuza (sezuvçi tolalardan iborat) şoxlarga bölinib, tovon va boldirning taşqi tomonidan terisini in-nervatsiyalaydi. Qn.ning oğriqli yalliğlanişi — işias köproq quzatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚУЙМУЧ НЕРВИ — одам ва умуртқали ҳайвонлардаги энг йирик нерв. Орқа мия ўсиқлари ва орқа мия тугунининг сезувчи толалари (одамда 4, 5-жуфт бел ва 1—3-жуфт думғаза нервлари)дан ҳосил бўлади. Бу нерв думғаза чигалидан узун тармоқлар тарзида ноксимон мускул ости тешиги орқали чиқади. Қ.н. битта яхлит бириктирувчи тўқима пардаси билан ўралган, катта болдир ва кичик болдирнинг умумий нервларидан иборат. Булардан бири оёқ кафти ва болдирнинг орқа гуруҳ мускулларини иннер-вациялайди, у тизза, панжа бўғими ва панжанинг кафт териси билан медиал томондаги терисига тармоклар беради. Иккинчиси умумий кичик болдир не-рви чуқур (ҳаракатлантирувчи толалар) ва юза (сезувчи толалардан иборат) шохларга бўлиниб, товон ва болдирнинг ташқи томонидан терисини ин-нервациялайди. Қн.нинг оғриқли яллиғланиши — ишиас кўпроқ қузатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.