Quyon
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 345-b. — ziyouz.com
Quyon — tovuşqonlar oilasiga mansub sut emizuvçi hayvon. Uy Q.larining ajdodi yovvoyi Q.lar hisoblanadi. Madagaskar oroli, Jan. Amerikaning jan. viloyatlari va Antarktidadan taşqari Yer yuzining hamma qismida tarqalgan. Uy Q.lari yovvoyilariga qaraganda ança yirik, gavdasi uz. 70 sm gaça (yovvoyilari 44 sm gaça). Q. serpuşt, tez yetiladi, göşt va möyna, tivit oliş uçun urçitiladi. Yil mobaynida köpaya oladi. Urğoçisi 3—4 oyligida jinsiy yetiladi, 5—6 oyligida qoçiriladi. 28—32 kunda bolalaydi. Yiliga bir Q. 3—6 marta, har safar 5—8 (ba'zan 15 va undan ortiq) bola tuğadi. Nasldor q. bolalari 30—45 kunlik, vazni 800—900 g bölganda onasidan ajratiladi. Tez yetiladigan zotlar 65— 70 kunlik, vazni 1,8—2 kg, keç yetiladiganlari 90—120 kunlik, vazni 2,8— 4 kg bölganda söyiladi. Göşt çiqimi 47—60%. Kuzgi tullaşdan keyingi qişki terisi eng sifatli hisoblanadi. Jahonda 60 dan ortiq zoti bor. Jun qoplamiga köra möynali va tivitli zotlarga bölinadi. Q. 7— 10 yil yaşaydi. Xöjalikda foydalaniş' davri 2—3 yil. Asosan, kökat, ildizmevalar, sabzi-karam silosi, mayin xaşak; don-dun, omuxta yem va b. konsentratlar, göşt-suyak va baliq uni; mineral qöşimçalar — suyak uni, oş tuzi va bör bilan boqiladi, xonadonlarda boqilganda oziq-ovqat çiqitlari ham beriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚУЁН — товушқонлар оиласига мансуб сут эмизувчи ҳайвон. Уй Қ.ларининг аждоди ёввойи Қ.лар ҳисобланади. Мадагаскар ороли, Жан. Американинг жан. вилоятлари ва Антарктидадан ташқари Ер юзининг ҳамма қисмида тарқалган. Уй Қ.лари ёввойиларига қараганда анча йирик, гавдаси уз. 70 см гача (ёввойилари 44 см гача). Қ. серпушт, тез етилади, гўшт ва мўйна, тивит олиш учун урчитилади. Йил мобайнида кўпая олади. Урғочиси 3—4 ойлигида жинсий етилади, 5—6 ойлигида қочирилади. 28—32 кунда болалайди. Йилига бир Қ. 3—6 марта, ҳар сафар 5—8 (баъзан 15 ва ундан ортиқ) бола туғади. Наслдор қ. болалари 30—45 кунлик, вазни 800—900 г бўлганда онасидан ажратилади. Тез етиладиган зотлар 65— 70 кунлик, вазни 1,8—2 кг, кеч етиладиганлари 90—120 кунлик, вазни 2,8— 4 кг бўлганда сўйилади. Гўшт чиқими 47—60%. Кузги туллашдан кейинги қишки териси энг сифатли ҳисобланади. Жаҳонда 60 дан ортиқ зоти бор. Жун қопламига кўра мўйнали ва тивитли зотларга бўлинади. Қ. 7— 10 йил яшайди. Хўжаликда фойдаланиш’ даври 2—3 йил. Асосан, кўкат, илдизмевалар, сабзи-карам силоси, майин хашак; дон-дун, омухта ем ва б. концентратлар, гўшт-суяк ва балиқ уни; минерал қўшимчалар — суяк уни, ош тузи ва бўр билан боқилади, хонадонларда боқилганда озиқ-овқат чиқитлари ҳам берилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.