Radiator
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 10-b. — ziyouz.com
Radiator (lot. radio — nurlanaman, nur tarqataman) — 1) turar joylar, jamoat va i.ç. binolarini isitiş tizimlarida qöllaniladigan isitiş asbobi. Çöyan, pölat, çinni va keramikadan yasaladi. Seksiyalari bir-biri b-n birikkan kanalli trubalar tizimidan iborat, trubalar içida suv yoki buğ aylanib turadi. Suv yoki buğ aylaniş kanali böyiça bir, ikki va köp kanalli xillari bor. Trubalar issiqlikni eng köp tarqatadigan şaklda yasaladi. Havo trubalar orasidagi böşliqdan ötib qiziydi va xonani isitadi. Isituvçi panellar deb ataluvçi ştamplangan pölat R.lar ham keng işlatilmoqda; 2) içki yonuv dvigateli silindrlarining suv ğiloflaridagi isigan suvni yoki moylaş tizimidagi qizigan moyni sovitib beradigan, latundan yasalgan qurilma; 3) radioelektronikada — yarim ötkazgiçli asboblar, integral sxemalar, rezistorlar va b. elektron qurilmalardan issiqlikni olib ketadigan qurilma. Asosan, alyuminiy qotişmalari, mis, magnit va berilliy krtişmalaridan tayyorlanadi. Plastinkali, ştirli, simli va b. turdagi R.lar böladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РАДИАТОР (лот. radio — нурланаман, нур тарқатаман) — 1) турар жойлар, жамоат ва и.ч. биноларини иситиш тизимларида қўлланиладиган иситиш асбоби. Чўян, пўлат, чинни ва керамикадан ясалади. Секциялари бир-бири б-н бириккан каналли трубалар тизимидан иборат, трубалар ичида сув ёки буғ айланиб туради. Сув ёки буғ айланиш канали бўйича бир, икки ва кўп каналли хиллари бор. Трубалар иссиқликни энг кўп тарқатадиган шаклда ясалади. Ҳаво трубалар орасидаги бўшлиқдан ўтиб қизийди ва хонани иситади. Иситувчи панеллар деб аталувчи штампланган пўлат Р.лар ҳам кенг ишлатилмоқда; 2) ички ёнув двигатели цилиндрларининг сув ғилофларидаги исиган сувни ёки мойлаш тизимидаги қизиган мойни совитиб берадиган, латундан ясалган қурилма; 3) радиоэлектроникада — ярим ўтказгичли асбоблар, интеграл схемалар, резисторлар ва б. электрон қурилмалардан иссиқликни олиб кетадиган қурилма. Асосан, алюминий қотишмалари, мис, магнит ва бериллий кртишмаларидан тайёрланади. Пластинкали, штирли, симли ва б. турдаги Р.лар бўлади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.