Radioaktiv karotaj
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 16-b. — ziyouz.com
Radioaktiv karotaj — burği quduqlarining geofizik tadqiq qiliş metodlari majmui. Radioaktiv (ionlaştiruvçi) nurlanişni qayd qilişga asoslangan. R.k. metodining 2 ta asosiy guruhi mavjud: ukarotaj va neytronli karotaj. Öz navbatida, ukarotaj metodlari toğ jinslarining tabiiy radioaktivligi (radioaktivli rudalarni izlaş va razvedka qiliş) b-n boğliq bölgan unurlarning intensivligini (energetik spektrini ham) ölçaşga va u nurlari manbai b-n nurlangan jinsda vujudga keladigan ikkilamçi u nurlanişning intensivligini ölçaşga bölinadi, u burği quduğiga ikkilamçi ukvantlari detektori b-n birga tuşiriladi. u— ukarotaj jins ziçligini aniqlaşda (xususan, kumir konlarida) va oğir metallarning bir komponentli rudalarini sinaşda qöllaniladi. Rentgenoradiometrik karotaj murakkab mineral tarkibli oğir metallar rudasini sinaş uçun işlatiladi. Gammaneytronli karotaj esa tarkibida berilliy elementi mavjudligini aniqlaşda foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РАДИОАКТИВ КАРОТАЖ — бурғи қудуқларининг геофизик тадқиқ қилиш методлари мажмуи. Радиоактив (ионлаштирувчи) нурланишни қайд қилишга асосланган. Р.к. методининг 2 та асосий гуруҳи мавжуд: укаротаж ва нейтронли каротаж. Ўз навбатида, укаротаж методлари тоғ жинсларининг табиий радиоактивлиги (радиоактивли рудаларни излаш ва разведка қилиш) б-н боғлиқ бўлган унурларнинг интенсивлигини (энергетик спектрини ҳам) ўлчашга ва у нурлари манбаи б-н нурланган жинсда вужудга келадиган иккиламчи у нурланишнинг интенсивлигини ўлчашга бўлинади, у бурғи қудуғига иккиламчи уквантлари детектори б-н бирга туширилади. у— укаротаж жинс зичлигини аниқлашда (хусусан, кумир конларида) ва оғир металларнинг бир компонентли рудаларини синашда қўлланилади. Рентгенорадиометрик каротаж мураккаб минерал таркибли оғир металлар рудасини синаш учун ишлатилади. Гамманейтронли каротаж эса таркибида бериллий элементи мавжудлигини аниқлашда фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.