Radioaloqa
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 20–21-b. — ziyouz.com
Radioaloqa — ikki yoki bir neça punktlar yoki harakatlanayotgan obyektlar (kosmik kema, samolyot, kema va b.) orasida radioşulşinlar vositasida amalga oşiriladigan aloqa. R. uçun barça diapazondagi radiotölqinlar qöllaniladi. Radioçastotalardan foydalaniş va R. qoidalari xalqaro konvensiya (1908 y. 1 iyulda kuçga kirgan) b-n belgilangan.
Vazifasi va ta'sir çegarasiga qarab, R. xalqaro hamda içki R. liniyasiga bölynadi. Içki R. liniyasi magistral (respublika markazi b-n viloyatlar markazlari orasida va b.) va zonali (viloyat va tumanlar içidagi) aloqa xillariga bölinadi. R. liniyalari mamlakatning Yagona avtomatlaştirilgan aloqa tizimiga kiritiladi. R. xizmati vazifasi, ta'sir uzoqligi, strukturasi va b. b-n farq qiladi. Xususan, yerda örnatiladigan va kosmik R. (kosmik R.ga bir yoki bir neça sun'iy yöldoşlar yoxud boşka kosmik obyektlardan foydalaniladigan R.lar kiradi), belgilangan (ma'lum punktlar orasida) va harakatdagi (harakatdagi va statsionar radiostansiyalar yoki harakatdagi radiostyalar orasida); radioeşittiriş va televideniyega bölinadi.
I.ç. va maxsus xizmatlar uçun ba'zi vazirlik va taşkilotlar (Mas, fuqaro aviatsiyasi, t.y., dengiz va daryo transporti, öt öçiriş, militsiya, tib. xizmat), şuningdek, sanoat, q.x. korxonalari va b.da içki R. xizmatidan foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РАДИОАЛОҚА — икки ёки бир неча пунктлар ёки ҳаракатланаётган объектлар (космик кема, самолёт, кема ва б.) орасида радиошулщинлар воситасида амалга ошириладиган алоқа. Р. учун барча диапазондаги радиотўлқинлар қўлланилади. Радиочастоталардан фойдаланиш ва Р. қоидалари халқаро конвенция (1908 й. 1 июлда кучга кирган) б-н белгиланган.
Вазифаси ва таъсир чегарасига қараб, Р. халқаро ҳамда ички Р. линиясига бўлйнади. Ички Р. линияси магистраль (республика маркази б-н вилоятлар марказлари орасида ва б.) ва зонали (вилоят ва туманлар ичидаги) алоқа хилларига бўлинади. Р. линиялари мамлакатнинг Ягона автоматлаштирилган алоқа тизимига киритилади. Р. хизмати вазифаси, таъсир узоқлиги, структураси ва б. б-н фарқ қилади. Хусусан, ерда ўрнатиладиган ва космик Р. (космик Р.га бир ёки бир неча сунъий йўлдошлар ёхуд бошка космик объектлардан фойдаланиладиган Р.лар киради), белгиланган (маълум пунктлар орасида) ва ҳаракатдаги (ҳаракатдаги ва стационар радиостанциялар ёки ҳаракатдаги радиостялар орасида); радиоэшиттириш ва телевидениега бўлинади.
И.ч. ва махсус хизматлар учун баъзи вазирлик ва ташкилотлар (Мас, фуқаро авиацияси, т.й., денгиз ва дарё транспорти, ўт ўчириш, милиция, тиб. хизмат), шунингдек, саноат, қ.х. корхоналари ва б.да ички Р. хизматидан фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.