Radiolyariyalar
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 29-b. — ziyouz.com
Radiolyariyalar RADIOLYARIYALAR, nurlilar (Raliolaria) — soxta oyoqli bir hujayrali hayvonlar kenja sinfi. Ölçami 40 mkm dan 1 mm gaça. Dengiz planktoni. R. endoplazmasi içki kapsula va mineral skelet b-n çegaralangan. Tanasidagi teşikçalaridan taşqariga ipsimon soxta oyoklari (psevdopodiylar) çiqib turadi. Yadrosi bitta, köp marta bölinib, 2 xivçinli erkin suzib yuradigan zoosporalar, ulardan R. hosil böladi. Jinssiz köpayadi. Asosan, suvi iliq dengizlarda tarqalgan. R. skeleti suv tubiga çökib, çökma jinslar tarkibiga kiradigan R. loyini hosil qiladi. Metallarga işlov beriş va jilvir qoğozlar tayyorlaşda foydalaniladigan trepel R. skeletidan iborat.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РАДИОЛЯРИЯЛАР, нурлилар (Raliolaria) — сохта оёқли бир ҳужайрали ҳайвонлар кенжа синфи. Ўлчами 40 мкм дан 1 мм гача. Денгиз планктони. Р. эндоплазмаси ички капсула ва минерал скелет б-н чегараланган. Танасидаги тешикчаларидан ташқарига ипсимон сохта оёклари (псевдоподийлар) чиқиб туради. Ядроси битта, кўп марта бўлиниб, 2 хивчинли эркин сузиб юрадиган зооспоралар, улардан Р. ҳосил бўлади. Жинссиз кўпаяди. Асосан, суви илиқ денгизларда тарқалган. Р. скелети сув тубига чўкиб, чўкма жинслар таркибига кирадиган Р. лойини ҳосил қилади. Металларга ишлов бериш ва жилвир қоғозлар тайёрлашда фойдаланиладиган трепел Р. скелетидан иборат.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.