Radioreleli aloqa
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 32-b. — ziyouz.com
Radioreleli aloqa (radio... va rele) — qabul qilişuzatiş radiostansiyalari zanjiridan iborat avtomatik radioaloka. Bir punktdan qabul qilingan signallar oraliq st-yada kuçaytirilib, ikkinçisiga uzatiladi. Styalar bir-biridan 40—60 km masofada quriladi. R. a.da ultraqisqa tölqinlardan foydalaniladi. R.a. liniyalari katta siğimli (magistral), örtaça siğimli (zonali), kam kanalli (t.y. transporti, gaz quvurlari, neft quvurlari va b.da qöllaniladigan) liniyalarga bölinadi. Har bir liniya imkoniyatini oşiriş uçun bir neça (6 ta5 gaça) yuqori çastotali tarmoqlar qöllaniladi. Tarmoq lar mustaqil işlaydi, lekin hammasi umumiy antennadan foydalanadi. Har qaysi tarmoqdan bir vaqtda 600—1000 telefonda gaplaşiş yoki 1 ta sifatli teledastur uzatiş mumkin. R.a.da yönaltirilgan kuçli antennalardan foydalaniladi. Birinçi 5 ta telefon kanaliga möljallangan R.a. liniyasi 1935 y. AQŞ da Nyu-York b-n Filadelfiya orasida qurilgan. R.a. şaharlararo telefon va telegraf aloqasi örnatiş, radio va televideniye dasturlarini uzok, masofalarga uzatiş, teleboşqariş hamda teleölçaş signallarini uzatiş maqsadlarida, harbiy işda qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РАДИОРЕЛЕЛИ АЛОҚА (радио... ва реле) — қабул қилишузатиш радиостанциялари занжиридан иборат автоматик радиоалока. Бир пунктдан қабул қилинган сигналлар оралиқ ст-яда кучайтирилиб, иккинчисига узатилади. Стялар бир-биридан 40—60 км масофада қурилади. Р. а.да ультрақисқа тўлқинлардан фойдаланилади. Р.а. линиялари катта сиғимли (магистрал), ўртача сиғимли (зонали), кам каналли (т.й. транспорти, газ қувурлари, нефть қувурлари ва б.да қўлланиладиган) линияларга бўлинади. Ҳар бир линия имкониятини ошириш учун бир неча (6 та5 гача) юқори частотали тармоқлар қўлланилади. Тармоқ лар мустақил ишлайди, лекин ҳаммаси умумий антеннадан фойдаланади. Ҳар қайси тармоқдан бир вақтда 600—1000 телефонда гаплашиш ёки 1 та сифатли теледастур узатиш мумкин. Р.а.да йўналтирилган кучли антенналардан фойдаланилади. Биринчи 5 та телефон каналига мўлжалланган Р.а. линияси 1935 й. АҚШ да Нью-Йорк б-н Филадельфия орасида қурилган. Р.а. шаҳарлараро телефон ва телеграф алоқаси ўрнатиш, радио ва телевидение дастурларини узок, масофаларга узатиш, телебошқариш ҳамда телеўлчаш сигналларини узатиш мақсадларида, ҳарбий ишда қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.