Raga

Raga RAGA, rag (sanskritça — rang, istak) — hind va pokiston xalqlari mumtoz musiqa janri. R.lar özbek maqomlari singari muayyan tovuş-qator (txat), ohang tuzilmalari (pakar) va usul (tal) jihatidan bir-biridan farqlanadi. R.lar Bheyrav, Malkuns, Megh, Dipak kabi nomlar b-n, ularning şoxobçalari esa ragniylar deb ataladi. R. Örta asrdan ma'lum bölib, tarixiy jarayon davomida yangi kuy va asarlar b-n boyitildi. Hind musiqa olimlari R. larni muayyan ruhiy va axloqiy ta'siri jihatidan ajratadilar. Kunning muayyan vaqtlari (ertalabki, tuşki R. va h.k.), yil fasllarida ijro etiladigan R. lar bor. R. ansambli tarkibiga, odatda, yakkaxon xonanda yoki yakkanavoz sozanda, usul beruvçi urma çolğu ijroçisi va b. sozandalar kiradi. Har bir R. asosiy mavzuni bayon etuvçi vazmin sur'atdagi qismdan boşlanib, asta-sekin tezlaşib boradi, turli nolalarga boy, erkin rivojlanadigan hamda avj olib keladigan qismlar orqali namoyon böladi.