Rahmat Fayziy
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 103–104-b. — ziyouz.com
Rahmat Fayziy (taxallusi; asl ism-şarifi Fayziyev Rahmat, 1918.10.9 — Toşkent — 1988.18.1J) Özbekiston xalqyozuvçisi (1978), Özbekistonda xizmat körsatgan san'at arbobi (1968). «Lenin uçquni» (hoz. «Tong yulduzi», 1937) va «Yoş leninçi» (hoz. «Turkiston», 1938) gaz.larida işlagan. 2-jahon uruşi qatnaşçisi «Frunzevets» (1943), «Kizil Özbekiston» (1944) gaz.lari va «Şarq yulduzi» jur. (1951—54)da bölim mudiri, «Özbekiston madaniyati» gaz. (1957— 59) va «Özbekfilm» kinostudiyasi (1962— 65)da boş muharrir. Özbekiston Yozuvçilar uyuşmasi boşqaruvi raisi örinbosari (1965—74), Butunittifoq mualliflik xuquqi Özbekiston bölimi boşliği (1974—88). R. F.ning «Töy taraddudi» deb nomlangan 1hikoyasi 1948 y.da e'lon qilingan. Şundan keyin uning «Töyona», «Ulğayiş» (1950), «Birinçi bahor» (1951) hikoya va oçerklar töplamlari naşr etilgan. «Çölga bahor keldi» (1951) dastlabki qissasi qöriq va böz yerlarni özlaştiriş mavzuiga bağişlangan va adabiy jamoatçilik e'tiborini qozongan. Keyinçalik yozuvçi uşbu asarni qayta işlab, uni 1972 y.da roman tarzida naşr etgan. «Povest va hikoyalar» (1954), «Şohi darparda» (1958), «Kişilarimiz qissasi» (1962) singari oçerk, hikoya va qissalardan iborat göplamlari ham bor. Uning «Sen yetim emassan» kinoqissasi (1960) asosida kinorejissyor Ş. Abbosov tomonidan suratga olingan şu nomdagi filmi katta şuhrat qozongan. Yozuvçi uşbu kinoqissa ustidagi ijodiy işini davom ettirib, uruş yillarida 14 yetim bolani öz bağriga olgan va ularga mehrmuruvvat körsatgan kişilar jasoratiga bağişlangan «Hazrati inson» romani (1970)ni yaratdi. Özbek xalqiga xos mehrmuhabbat va bağrikenglik keng epik planda tasvirlangan bu asarda özbek adabiyotining insonparvarlik mohiyati özining yorqin ifodasini topgan. R. F., şuningdek, «Yoryor» filmi ssenariysi va bolalarga bağişlangan «Birinçi xat» (1954), «Hayotning tuğilgan kuni» (1953) va b. hikoyalar muallifi. Toşkent ş.dagi köçalardan biri R. F. nomi b-n ataladi.
Ac: Tanlangan asarlar [3 j.li], 1— 3j.lar, T., 1970—72. Ad.: Mirzayev I., Rahmat Fayziy, T., 1974.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РАҲМАТ ФАЙЗИЙ (тахаллуси; асл исм-шарифи Файзиев Раҳмат, 1918.10.9 — Тошкент — 1988.18.1J) Ўзбекистон халқёзувчиси (1978), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган санъат арбоби (1968). «Ленин учқуни» (ҳоз. «Тонг юлдузи», 1937) ва «Ёш ленинчи» (ҳоз. «Туркистон», 1938) газ.ларида ишлаган. 2-жаҳон уруши қатнашчиси «Фрунзевец» (1943), «Кизил Ўзбекистон» (1944) газ.лари ва «Шарқ юлдузи» жур. (1951—54)да бўлим мудири, «Ўзбекистон маданияти» газ. (1957— 59) ва «Ўзбекфильм» киностудияси (1962— 65)да бош муҳаррир. Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси бошқаруви раиси ўринбосари (1965—74), Бутуниттифоқ муаллифлик хуқуқи Ўзбекистон бўлими бошлиғи (1974—88). Р. Ф.нинг «Тўй тараддуди» деб номланган 1ҳикояси 1948 й.да эълон қилинган. Шундан кейин унинг «Тўёна», «Улғайиш» (1950), «Биринчи баҳор» (1951) ҳикоя ва очерклар тўпламлари нашр этилган. «Чўлга баҳор келди» (1951) дастлабки қиссаси қўриқ ва бўз ерларни ўзлаштириш мавзуига бағишланган ва адабий жамоатчилик эътиборини қозонган. Кейинчалик ёзувчи ушбу асарни қайта ишлаб, уни 1972 й.да роман тарзида нашр этган. «Повесть ва ҳикоялар» (1954), «Шоҳи дарпарда» (1958), «Кишиларимиз қиссаси» (1962) сингари очерк, ҳикоя ва қиссалардан иборат гўпламлари ҳам бор. Унинг «Сен етим эмассан» киноқиссаси (1960) асосида кинорежиссёр Ш. Аббосов томонидан суратга олинган шу номдаги фильми катта шуҳрат қозонган. Ёзувчи ушбу киноқисса устидаги ижодий ишини давом эттириб, уруш йилларида 14 етим болани ўз бағрига олган ва уларга меҳрмурувват кўрсатган кишилар жасоратига бағишланган «Ҳазрати инсон» романи (1970)ни яратди. Ўзбек халқига хос меҳрмуҳаббат ва бағрикенглик кенг эпик планда тасвирланган бу асарда ўзбек адабиётининг инсонпарварлик моҳияти ўзининг ёрқин ифодасини топган. Р. Ф., шунингдек, «Ёрёр» фильми сценарийси ва болаларга бағишланган «Биринчи хат» (1954), «Ҳаётнинг туғилган куни» (1953) ва б. ҳикоялар муаллифи. Тошкент ш.даги кўчалардан бири Р. Ф. номи б-н аталади.
Ac: Танланган асарлар [3 ж.ли], 1— 3ж.лар, Т., 1970—72. Ад.: Мирзаев И., Раҳмат Файзий, Т., 1974.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.