Rais
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 50-b. — ziyouz.com
Rais (arab. — rahbar, sardor) — 1) Örta Osiyo xonliklarida şariat qonunqoidalari, diniy marosimlar, urfodatlar, röza tutiş, namoz öqiş, xayru ehson işlarining öz vaqgida aniq bajarilişini nazorat qiluvçi, otaonalarning bolalarini maktabga yuborişlarini, savdo axlining xaridorlar haqiga xiyonat qilmasligi uçun tarozi va toşlarning töğri bölişini tekşirib turuvçi mansabdor. R., şuningdek, şahar orastaligi va xavfsizligi uçun ham mas'ul hisoblangan. Har bir yirik qişloq va şaharning öz R.i bölib, qozikalon tavsiyasiga binoan xukmdor tomonidan tayinlangan. Xorazmşoxlar saltanatida boşqa örta asr sulolalaridan farqli ölaroq butun mamlakat R.i lavozimi mavjud bölgan; 2) muayyan saylov organlari va taşkilotlar rahbari (Mas, Özbekiston Respublikasi Oliy Majlis raisi, Özbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi raisi va h.k.); 3) anjuman, majlis yoki yiğinga rahbarlik qiluvçi şaxs.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РАИС (араб. — раҳбар, сардор) — 1) Ўрта Осиё хонликларида шариат қонунқоидалари, диний маросимлар, урфодатлар, рўза тутиш, намоз ўқиш, хайру эҳсон ишларининг ўз вақгида аниқ бажарилишини назорат қилувчи, отаоналарнинг болаларини мактабга юборишларини, савдо ахлининг харидорлар ҳақига хиёнат қилмаслиги учун тарози ва тошларнинг тўғри бўлишини текшириб турувчи мансабдор. Р., шунингдек, шаҳар орасталиги ва хавфсизлиги учун ҳам масъул ҳисобланган. Ҳар бир йирик қишлоқ ва шаҳарнинг ўз Р.и бўлиб, қозикалон тавсиясига биноан хукмдор томонидан тайинланган. Хоразмшохлар салтанатида бошқа ўрта аср сулолаларидан фарқли ўлароқ бутун мамлакат Р.и лавозими мавжуд бўлган; 2) муайян сайлов органлари ва ташкилотлар раҳбари (Мас, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлис раиси, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Олий аттестация комиссияси раиси ва ҳ.к.); 3) анжуман, мажлис ёки йиғинга раҳбарлик қилувчи шахс.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.