Raketa yonilğisi
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 56-b. — ziyouz.com
Raketa yonilğisi — raketa dvigateli uçun energiya manbai sifatida işlatiladigan modda yoki moddalar majmui. Kimyoviy va nokimyoviy R.yo. bor. Kime viy R.yo. — modda yoki moddalarning kimyoviy parçalaniş yoki oksidlaniş reaksiyasi natijasida issiklik energiyasi ajratadi. Energiya ajralişi natijasida hosil bölgan gazsimon mahsulotlar kengayib iş bajaradi. R. yo. alohida saqlanadigan komponentlarning soniga qarab, bir, ikki, uç va köp komponentli, komponentlarning agregat holatiga qarab, suyuq, qattiq, gibrid yonilğili va b. xillarga bölinadi. R. yo. suyuq yonilğili raketa dvigateli (SYORD), qattiq yoqilğili raketa dvigateli, gibrid yonilğili raketa dvigateli va b.da işlatiladi. Nokimyoviy R. yo. yadro va elektr xillarga bölinadi. Yadro R. yo. — radioaktiv parçalaniş, yadrolarning bölinişi yoki sintezi natijasida energiya ajratadigan modda yoki moddalar. Iş jismi sifatida yoki boşqa iş jismiga energiya beriş uçun qöllaniladi. Elektr raketa dvigatelida elektr energiyasi maxsus modda (iş jismi)ga uzatiladi yoki uning manbai böladi. Deyarli barça raketa dvigatellarida, asosan, kimyoviy R. yo. işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РАКЕТА ЁНИЛҒИСИ — ракета двигатели учун энергия манбаи сифатида ишлатиладиган модда ёки моддалар мажмуи. Кимёвий ва нокимёвий Р.ё. бор. Киме вий Р.ё. — модда ёки моддаларнинг кимёвий парчаланиш ёки оксидланиш реакцияси натижасида иссиклик энергияси ажратади. Энергия ажралиши натижасида ҳосил бўлган газсимон маҳсулотлар кенгайиб иш бажаради. Р. ё. алоҳида сақланадиган компонентларнинг сонига қараб, бир, икки, уч ва кўп компонентли, компонентларнинг агрегат ҳолатига қараб, суюқ, қаттиқ, гибрид ёнилғили ва б. хилларга бўлинади. Р. ё. суюқ ёнилғили ракета двигатели (СЁРД), қаттиқ ёқилғили ракета двигатели, гибрид ёнилғили ракета двигатели ва б.да ишлатилади. Нокимёвий Р. ё. ядро ва электр хилларга бўлинади. Ядро Р. ё. — радиоактив парчаланиш, ядроларнинг бўлиниши ёки синтези натижасида энергия ажратадиган модда ёки моддалар. Иш жисми сифатида ёки бошқа иш жисмига энергия бериш учун қўлланилади. Электр ракета двигателида электр энергияси махсус модда (иш жисми)га узатилади ёки унинг манбаи бўлади. Деярли барча ракета двигателларида, асосан, кимёвий Р. ё. ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.