Ramazon
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 57–58-b. — ziyouz.com
Ramazon — 1) hijriy yil hisobining 9oyi. Islom dinida R. oyida Alloh Muhammad (sav)ga Kur'onni vahiy qila boşlagan, deb talqin etiladi. Şu sababli R. muqaddas oy hisoblanadi, bu oy davomida musulmonlarga röza tutiş buyuriladi.
R. — arablarda islomdan avvalgi 4 muqaddas oydan biri; dastlab yoz fasliga töğri kelgan. Islom dini joriy etilişi arafasida Makkada R. oyida yaxşi amallar qiliş (tahannus) an'ana bölgan. R. oyining 27kuniga ötar keçasi Muhammad (sav)ga Qur'on nozil qilingan (q. Laylatulkadr). R. oyida röza tutiş hijraning 2yili joriy etilgan.
Musulmon mamlakatlarida R.ga oid marosim va an'analar har bir ölkaning öziga xos urfodatlaridan kelib çiqqan holda ötkaziladi.
2) R. munosabati b-n aytiladigan marosim qöşiği. R. oyida kun botgandan söng bolalar köçamaköça yurib, har bir xonadon eşigi oldida R. qöşiğini aytişadi. R. qöşiklari xonadonga yaxşilik, rizq, farzand, baraka tilaş, R.ning muqaddas oyligini madh etişdan iborat. R. aytiş tugagaç, xonadon egalari R. aytuvçilarga non, şirinlik, pul, kiyimlik va b. in'omlar çiqarib berişadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РАМАЗОН — 1) ҳижрий йил ҳисобининг 9ойи. Ислом динида Р. ойида Аллоҳ Муҳаммад (сав)га Куръонни ваҳий қила бошлаган, деб талқин этилади. Шу сабабли Р. муқаддас ой ҳисобланади, бу ой давомида мусулмонларга рўза тутиш буюрилади.
Р. — арабларда исломдан аввалги 4 муқаддас ойдан бири; дастлаб ёз фаслига тўғри келган. Ислом дини жорий этилиши арафасида Маккада Р. ойида яхши амаллар қилиш (таҳаннус) анъана бўлган. Р. ойининг 27кунига ўтар кечаси Муҳаммад (сав)га Қуръон нозил қилинган (қ. Лайлатулкадр). Р. ойида рўза тутиш ҳижранинг 2йили жорий этилган.
Мусулмон мамлакатларида Р.га оид маросим ва анъаналар ҳар бир ўлканинг ўзига хос урфодатларидан келиб чиққан ҳолда ўтказилади.
2) Р. муносабати б-н айтиладиган маросим қўшиғи. Р. ойида кун ботгандан сўнг болалар кўчамакўча юриб, ҳар бир хонадон эшиги олдида Р. қўшиғини айтишади. Р. қўшиклари хонадонга яхшилик, ризқ, фарзанд, барака тилаш, Р.нинг муқаддас ойлигини мадҳ этишдан иборат. Р. айтиш тугагач, хонадон эгалари Р. айтувчиларга нон, ширинлик, пул, кийимлик ва б. инъомлар чиқариб беришади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.