Ramz
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 59-b. — ziyouz.com
Ramz (arab. — işora qilmoq) (badiiy adabiyotda) — voqelikni badiiy aks ettirişning şartli usuli; badiiy şartlilik şakllaridan. R. majozdan farq qilib, mazmuni obrazli qurilişi b-n boğliq böladi va köpma'noliligi b-n ajralib turadi. R. barça xalqlar folklori va adabiyotida qadimdan mavjud. Ramziy obrazlar muayyan tizimni taşkil etadi va ayrim hollarda köpçilik xalqlar adabiyoti va san'atida muştarak mazmunni ifodalaydi. Mas, şer — mardlik, tulki — makkorlik, böri — oçközlik va b. Adabiyot tarixida asrlar davomida işlatilib kelinayotgan ramziy obrazlar tizimi ham mavjud; gul — gözallik, ma'şuqa; bulbul — oşiq; sariq rang — mahzunlik, qora rang — motam ramzi va b. Ijodkorlar an'anaviy R.lar b-n bir qatorda tabiatdagi har bir hodisa va detal (Mas, bulut, buloq, çaqmoq va b.)dan ramziy tasvir uçun foydalanadilar. Bunda u yoki bu narsa tasvir jarayonida yozuvçi maqsadiga xizmat qiluvçi muayyan ramziy ma'noga ega böladi.
Xalq oğzaki ijodiyoti va mumtoz adabiyotda keng kölamda işlatilgan ramziy tasvir usuli hoz. adabiyotda ham muvaffaqiyatli qöllanilmoqda.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РАМЗ (араб. — ишора қилмоқ) (бадиий адабиётда) — воқеликни бадиий акс эттиришнинг шартли усули; бадиий шартлилик шаклларидан. Р. мажоздан фарқ қилиб, мазмуни образли қурилиши б-н боғлиқ бўлади ва кўпмаънолилиги б-н ажралиб туради. Р. барча халқлар фольклори ва адабиётида қадимдан мавжуд. Рамзий образлар муайян тизимни ташкил этади ва айрим ҳолларда кўпчилик халқлар адабиёти ва санъатида муштарак мазмунни ифодалайди. Мас, шер — мардлик, тулки — маккорлик, бўри — очкўзлик ва б. Адабиёт тарихида асрлар давомида ишлатилиб келинаётган рамзий образлар тизими ҳам мавжуд; гул — гўзаллик, маъшуқа; булбул — ошиқ; сариқ ранг — маҳзунлик, қора ранг — мотам рамзи ва б. Ижодкорлар анъанавий Р.лар б-н бир қаторда табиатдаги ҳар бир ҳодиса ва детал (Мас, булут, булоқ, чақмоқ ва б.)дан рамзий тасвир учун фойдаланадилар. Бунда у ёки бу нарса тасвир жараёнида ёзувчи мақсадига хизмат қилувчи муайян рамзий маънога эга бўлади.
Халқ оғзаки ижодиёти ва мумтоз адабиётда кенг кўламда ишлатилган рамзий тасвир усули ҳоз. адабиётда ҳам муваффақиятли қўлланилмоқда.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.