Rapanalar
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 71-b. — ziyouz.com
Rapanalar (Rapana) — dengiz qorinoyoqli mollyuskalari uruği. Spiral çiğanoği 19 sm gaça, keng oval şaklda, kulrang qönğir tusda. Çiğanoği oğzi keng, köpinça oçiq sariq, qizil yoki ba'zan oqrangda. 3 turi ma'lum. Ilgari R. faqat Yapon, Şarqiy Xitoy va Sariq dengizlarida yaşagan. 20-a. örtalarida R.Yapon dengizidan Qora dengizga kelib qolgan. Hoz. Afrika dengizi sohillari böylab tarqalmoqda. Kapsula içiga tuxum qöyadi. Yirtqiç, 2 pallali mollyuskalar (ustritsa, midiya) b-n oziklanadi. R.ning zaharli suyukdik işlab çiqaradigan bezlari bor. Göşti qisman yeyiladi, çiğanoği zebiziynat buyumi. R. ovlanadigan mollyuskalar b-n oziklanib, katta ziyon keltiradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РАПАНАЛАР (Rapana) — денгиз қориноёқли моллюскалари уруғи. Спирал чиғаноғи 19 см гача, кенг овал шаклда, кулранг қўнғир тусда. Чиғаноғи оғзи кенг, кўпинча очиқ сариқ, қизил ёки баъзан оқрангда. 3 тури маълум. Илгари Р. фақат Япон, Шарқий Хитой ва Сариқ денгизларида яшаган. 20-а. ўрталарида Р.Япон денгизидан Қора денгизга келиб қолган. Ҳоз. Африка денгизи соҳиллари бўйлаб тарқалмоқда. Капсула ичига тухум қўяди. Йиртқич, 2 паллали моллюскалар (устрица, мидия) б-н озикланади. Р.нинг заҳарли суюкдик ишлаб чиқарадиган безлари бор. Гўшти қисман ейилади, чиғаноғи зебизийнат буюми. Р. овланадиган моллюскалар б-н озикланиб, катта зиён келтиради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.