Raqs musiqasi

Raqs musiqasi — musiqa turi; raqslarga jör böladigan musiqa asarlaridan iborat. R.m.da raqs harakatlarining xarakteri sur'at hamda muayyan ritmik qoliplarga asoslangan xilmaxil kuylar yordamida ifodalanadi. R.m. — musiqaning eng qad. turlaridan. Dastlab u turli marosim va xalq bayramlarida ijro etilgan davra öyin qöşiqlari (beşqarsak, xorovod kabi)dan tarkib topadi. Keyinçalik (Mas, Hindistonda mil. av. 2ming yillik davridan) R.m.ning saroy va ibodatxonalarda ijro etilgan mumtoz şakllari rivoj topadi. Yevropa san'atida 14-a.dan R.m.ning balraksi, 16-a.dan balet şakllari yuzaga keladi. P.m., asosan, çolğu kuylaridan iborat. Köp xalqlar (ayniqsa, Osiyo, Afrika) da urma çolğu asboblarining özi raqsga jör bölib, ularda ijro etilgan boy va sermazmun raqs usullari R.m.ni taşkil qiladi (Mas, Katta öyin). Oğzaki an'anadagi musiqada vokal R.m. turlari ham keng örin olgan (yalla, xorazm lapari va b.). Pantomima b-n boğliq raqslarda musiqa, köpinça, tasviriy xarakterda böladi. Xalq raqs kuylari va usullari musiqiy folklorning boşqa turlari qatori kompozitorlik ijodiyoti manbalaridan biridir. Bir neça raqs kuylari birlaşuvi natijasida çolğu syuita taşkil topdi. Vena klassik maktabi kompozitorlarida menuet, P. Çaykovskiy ijodida vals kuylari sonatasimfonik turkumiga kiritilgan. Musiqiy romantizm vakillari (K.M. Veber, F. Şubert, F. Şopen, F. List va b.) ijodida rake kuylari badiiy yuksak konsert asarlariga aylangan.