Ratifikatsiya
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 78-b. — ziyouz.com
Ratifikatsiya (lot. ratus — hal qilingan, tasdiqlangan va facere — qilmoq) — 1) xalqaro şartnomaning davlat hokimiyati oliy organi tomonidan tasdiklanişi. Odatda, eng muhim xalqaro şartnomalargina R. qilinadi. Köpçilik davlatlarning konstitutsiyalari xalqaro şartnomalarni R. qiliş huquqini davlat boşliği vakolatiga yoxud bevosita oliy qonun çiqaruvçi organ vakolatiga kiritadi; Özbekistonda xalqaro şartnomalarni P. qiliş töğrisida Oliy Majlis Qonunçilik palatasi va Senati birgalikda qaror qabul qiladi; 2) ba'zi mamlakatlarda konstitutsiyaga kiritilgan tuzatişlar tasdiqlanişining maxsus tartibi. Mac, AQŞ konfessi konstitutsiyani qabul qilgandan keyin unga qilinadigan tuzatişlar kamida 3/4 ştatlardagi qonun çiqaruvçi majlislar yoki maxsus konventlar tomonidan tasdiklanişi kerak. Avstraliyada konstitutsiyadagi uzgartişlar loyihasi parlamentda ma'qullangandan keyin u mamlakatda va aksariyat ştatlarda saylovçilarning köpçilik ovozi b-n referendumda tasdiklanişi talab qilinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РАТИФИКАЦИЯ (лот. ratus — ҳал қилинган, тасдиқланган ва facere — қилмоқ) — 1) халқаро шартноманинг давлат ҳокимияти олий органи томонидан тасдикланиши. Одатда, энг муҳим халқаро шартномаларгина Р. қилинади. Кўпчилик давлатларнинг конституциялари халқаро шартномаларни Р. қилиш ҳуқуқини давлат бошлиғи ваколатига ёхуд бевосита олий қонун чиқарувчи орган ваколатига киритади; Ўзбекистонда халқаро шартномаларни P. қилиш тўғрисида Олий Мажлис Қонунчилик палатаси ва Сенати биргаликда қарор қабул қилади; 2) баъзи мамлакатларда конституцияга киритилган тузатишлар тасдиқланишининг махсус тартиби. Mac, АҚШ конфесси конституцияни қабул қилгандан кейин унга қилинадиган тузатишлар камида 3/4 штатлардаги қонун чиқарувчи мажлислар ёки махсус конвентлар томонидан тасдикланиши керак. Австралияда конституциядаги узгартишлар лойиҳаси парламентда маъқуллангандан кейин у мамлакатда ва аксарият штатларда сайловчиларнинг кўпчилик овози б-н референдумда тасдикланиши талаб қилинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.