Ravişdoş
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 7-b. — ziyouz.com
Ravişdoş — fe'lning ravişga xos vazifada qöllaniş uçun maxsuslaşgan şakli. R. harakatning belgisini bildirib, uning biror xususiyatini körsatadi. R.lar harakatni ifodalovçi har qanday fe'l b-n qöllana oladi. Ular, asosan, harakatning belgisini, jumladan, paytini, maqsadini, sababini bildirib, gapda hol bölib yoki ergaş gapning kesimi vazifasida keladi. Hoz. özbek tilida R.ning bir neça şakllari bor, ular quyidagi qöşimçalar yordamida yasaladi: — (i)b — öqib, körib; — a, — y—kula-kula, yiğlay-yiğlay; — gaç (—kaç, — qaç), —kelgaç, tikkaç, çiqqaç; — gani (—kani, — qani) — köringani, tökkani, soqqani; — gunça (—kunça, — qunça) — borgunça, çökkunça, taqqunça kabi. R.ning bölişsiz şakli — may, — masdan qöşimçalari b-n yasaladi: öqib— öqimay, öqimasdan kabi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РАВИШДОШ — феълнинг равишга хос вазифада қўлланиш учун махсуслашган шакли. Р. ҳаракатнинг белгисини билдириб, унинг бирор хусусиятини кўрсатади. Р.лар ҳаракатни ифодаловчи ҳар қандай феъл б-н қўллана олади. Улар, асосан, ҳаракатнинг белгисини, жумладан, пайтини, мақсадини, сабабини билдириб, гапда ҳол бўлиб ёки эргаш гапнинг кесими вазифасида келади. Ҳоз. ўзбек тилида Р.нинг бир неча шакллари бор, улар қуйидаги қўшимчалар ёрдамида ясалади: — (и)б — ўқиб, кўриб; — а, — й—кула-кула, йиғлай-йиғлай; — гач (—кач, — қач), —келгач, тиккач, чиққач; — гани (—кани, — қани) — кўрингани, тўккани, соққани; — гунча (—кунча, — қунча) — боргунча, чўккунча, таққунча каби. Р.нинг бўлишсиз шакли — май, — масдан қўшимчалари б-н ясалади: ўқиб— ўқимай, ўқимасдан каби.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.