Rayhon
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 52–53-b. — ziyouz.com
Rayhon (Ocimum) — labguldoşlar oilasiga mansub bir yillik ötlar, çala va past böyli butalar turkumi; manzarali, dorivor va ziravor ekin. 60 (ayrim ma'lumotlarga köra, 150) turi tropik va subtropik mintaqalarda usadi. Evgenol R. (O.gratissimum) turi Jan. Afrika, Hindiston, Şri Lanka, Gruziya, RF ning Krasnodar ölkasi janubida (oz miqdorda) bir yillik ekin sifatida ekiladi. Issiqsevar, namsevar, yoruğsevar, qurğoqçilikka' çidamli ösimlik. Bargi yirik, tuxumsimon, gullari oq yoki puşti, poya va novdalari içida boşoqsimon töpgulga yiğilgan. Yaşil massasi tarkibida 0,3% efir moyi bor (efir moyining 70%ni atirupa, oziq-ovqat sanoati va tibbiyotida işlatiladigan evgenol modsasi taşkil etadi). Uruği erta bahorda issiqxona va parniklarga sepiladi, dalaga köçat qilib ekiladi. Hosildorligi 40—80 s/ ga kök massa. Jan. Osiyodan kelib çiqqan O.basilicum (oddiy R.) turi Özbekistonda manzarali, oşkök va ziravor ekin sifatida östiriladi. Böyi 25— 40 sm, gultojisi 2 labli, may—okt. oylarida gullab uruğlaydi, köçat qilib ekiladi. Bargining rangi va ösimlik şakliga qarab oq R., oş R., sada R., qora P., hoji R. kabi xillarga bölinadi. Ularning 300 dan ortiq navi bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РАЙҲОН (Ocimum) — лабгулдошлар оиласига мансуб бир йиллик ўтлар, чала ва паст бўйли буталар туркуми; манзарали, доривор ва зиравор экин. 60 (айрим маълумотларга кўра, 150) тури тропик ва субтропик минтақаларда усади. Эвгенол Р. (O.gratissimum) тури Жан. Африка, Ҳиндистон, Шри Ланка, Грузия, РФ нинг Краснодар ўлкаси жанубида (оз миқдорда) бир йиллик экин сифатида экилади. Иссиқсевар, намсевар, ёруғсевар, қурғоқчиликка’ чидамли ўсимлик. Барги йирик, тухумсимон, гуллари оқ ёки пушти, поя ва новдалари ичида бошоқсимон тўпгулга йиғилган. Яшил массаси таркибида 0,3% эфир мойи бор (эфир мойининг 70%ни атирупа, озиқ-овқат саноати ва тиббиётида ишлатиладиган эвгенол модцаси ташкил этади). Уруғи эрта баҳорда иссиқхона ва парникларга сепилади, далага кўчат қилиб экилади. Ҳосилдорлиги 40—80 ц/ га кўк масса. Жан. Осиёдан келиб чиққан O.basilicum (оддий Р.) тури Ўзбекистонда манзарали, ошкўк ва зиравор экин сифатида ўстирилади. Бўйи 25— 40 см, гултожиси 2 лабли, май—окт. ойларида гуллаб уруғлайди, кўчат қилиб экилади. Баргининг ранги ва ўсимлик шаклига қараб оқ Р., ош Р., сада Р., қора P., ҳожи Р. каби хилларга бўлинади. Уларнинг 300 дан ортиқ нави бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.