Reaktiv artilleriya

Reaktiv artilleriya — reaktiv snaryad (mina)larni otiş uçun möljallangan artilleriya turi. Reaktiv dvigatelnpnt tortiş kuçi hisobiga snaryadlar möljalga yetkaziladi. Duşmanning jonli kuçlari, jangovar texnikasi, yadro hujumi vositalarini şikastlaş va mudofaa inşootlarini buziş maqsadida snaryadlarni zalp b-n otiş (birdaniga 6, 8, 10, 12, 16, 32 va h.k snaryadni otiş) uçun möljallangan. Reaktiv snaryadlar va ularni otuvçi qurilmalardan iborat. Snaryad (mina) larning nişonga töğri borişini stabilizatorlar ta'minlaydi. Har qaysi snaryadda reaktiv dvigatel bölgani uçun uni otişda murakkab va katta artilleriya tizimi talab qilinmaydi. R.a.ning otuvçi qurilmalari tank, bronetransportyor va avtomaşinalarga örnatiladi. R. a. birinçi marta 20-a. 30-y.larida SSSRda yaratilgan, 2-jahon uruşida keng qöllanilgan.

R.a.da stvolli va stvolsiz artilleriya tizimlari işlatiladi. Stvolli tizimda stvollar soni 10—45 ta, snaryad (mina)larni otiş uzoqligi 15— 25 km ni taşkil qiladi. Stvolsiz tizimda tutunsiz poroxli snaryadlar qöllanadi. Ana şunday dala R.a.sining stvolsiz tizimi 2-jahon uruşi paytida norasmiy ravişda «Katyuşa» deb ataldi (bu quroddan birinçi jangovar zalp 1941 y. 14 iyulda amalga oşirildi). «Katyuşa» 2-jahon uruşida juda muhim rol öynadi. 2jaxrn uruşida R.a. Germaniya armiyasida ham (5, 6 va 10 stvolli minomyotlar), AQŞ armiyasida ham (114,3 mm va 182 mm li reaktiv tizimlar) qöllanildi. Urugsdan keyin köp mamlakatlarning armiyalarida ham R.a. keng tarqaldi.