Realizm
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 113–114-b. — ziyouz.com
Realizm (lot. realis — moddiy, haqiqiy) — falsafiy yönaliş. Unga köra, ongdan taşqaridagi mavjud reallik göyo ideal obyektlarning mavjudligidan (Platon, örta asr sxolastikasi) yoki subyekt, biliş jarayoni va tajribaga boğliq bölmagan biliş obyektidan (20- a. falsafiy R.i) iboratdir. Örta asr R.i universaliylar (umumiy tuşunçalar) real va ongga boğliq bölmagan holda mavjud deb uqtirgan (q. Nominalizm). Hoz. zamon falsafasida realistik oqimlar ustuvorlik qiladi. Zamonaviy R.ning muhim yönalişlari: tarixiy materializm, neorealizm, neotomizm va yangi ontologiya hisoblanadi. Yangi ontologiyaning mazmunini metafizik R. taşkil etadi. Tahlil markazida reallik bizga qanday berilgan va uni biz qay darajagaça bila olamiz degan masala turadi. Hoz. zamon R.iga fenomenologiya va ekzistensializm muhim hissa qöşyapti.
Q.: Nominalizm
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РЕАЛИЗМ (лот. realis — моддий, ҳақиқий) — фалсафий йўналиш. Унга кўра, онгдан ташқаридаги мавжуд реаллик гўё идеал объектларнинг мавжудлигидан (Платон, ўрта аср схоластикаси) ёки субъект, билиш жараёни ва тажрибага боғлиқ бўлмаган билиш объектидан (20- а. фалсафий Р.и) иборатдир. Ўрта аср Р.и универсалийлар (умумий тушунчалар) реал ва онгга боғлиқ бўлмаган ҳолда мавжуд деб уқтирган (қ. Номинализм). Ҳоз. замон фалсафасида реалистик оқимлар устуворлик қилади. Замонавий Р.нинг муҳим йўналишлари: тарихий материализм, неореализм, неотомизм ва янги онтология ҳисобланади. Янги онтологиянинг мазмунини метафизик Р. ташкил этади. Таҳлил марказида реаллик бизга қандай берилган ва уни биз қай даражагача била оламиз деган масала туради. Ҳоз. замон Р.ига феноменология ва экзистенциализм муҳим ҳисса қўшяпти.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.