Reallik

Reallik (lot. realis — haqiqiy) — borliqning voqelikda haqiqatda mavjud bölgan qismi. Narsalarning borligining yöqligi (imkoniyatdagisi, ehtimoldagisi va şu singarilari) b-n taqqoslanadigan jihati. Faylasuflar R.ni voqelikdan farq qilişadi. R. muayyan buyumdagi biron-bir muhim narsaning mavjudligi sifatida, ya'ni şu narsaning özining borliği tarzida tuşunilsa, voqelik esa muayyan narsadagi barça mavjud bölgan va bölmagan jihatlarining mavjudligi sifatida talqin etilgan. Marksçilar R.ni obyektiv R. b-n, materiya b-n aynanlaştirib, uning kölamini bir yoklama, toraytirib talqin etişgan. Aslida voqelik hoz. paytda amalga oşgan imkoniyatlar yiğindisi. R. voqelikdagi biz nazarda tutgan jihatlar majmui. R.ning fizik R., biologik R. va b. turlari bor. R. öziga moddiylikni ham, ma'naviylikni ham, imkoniyat, ehtimollikni xam qamrab olişi mumkin. Inson tafakkuri ham, garçi bu borliqning ma'naviy şakliga kirsada, realdir. Agar biror obyektda biz nazarda tutgan narsa yoki hodisa mavjud bölmasa, uni şu jihatdan noreal deymiz.

Ad.: Osnovi filosofii, T., 1998; Karimov T., Real olam nima?, T., 1973.