Reanimatsiya

Reanimatsiya (re... va lot. animatio — jonlantiriş, tiriltiriş) — klinik ölim holatidagi (q. Terminal holat) kişilarni tiriltiriş, şuningdek, hayotiy muhim a'zolarning baxtsiz hodisalar, kasallik va uning asoratlari natijasida tösatdan yöqolgan yoki özgargan funksiyalarini tiklaş uçun köriladigan çora-tadbirlar majmui. Nafas oliş va yurak faoliyati töxtaganda yoki amalda nafas ham, qon aylaniş ham organizm ehtiyojini ta'minlay olmay qolgan hollarda R. qöllaniladi. R. masalalarini reanimatologiya örganadi. Reanimatologiyaning taraqqiy etişi endilikda R. usullaridan bevosita jonlantirişda emas, balki moddalar (suvelektrolit, gaz) almaşinuvining keskin buzilişi, qon aylanişi, nafas, jigar, buyrak faoliyatining nuqsonlarida hamda operatsiyalardan söng a'zolar funksiyasini tiklaşda ham foydalaniş imkonini berdi. Yaşaşga krbiliyatli organizmnigina tiriltiriş mumkin. R. tadbirlarini ogir mexanik şikastlanişdan, şu jumladan, şikastlaniş oqibatidagi şok, qon ketişi, tok urişi, kuçli zaharlaniş, böğiliş, suvga çökiş, termik kuyiş, sovqotiş va h.k.dan ölayotgan vaktda qöllaş lozim. R.ni köpinça «intensiv terapiya», «intensiv parvariş» deyiladi. Demak, tösatdan yuz beruvçi ölim b-n tugaydigan har qanday tang holat reanimatsion tadbirlarni zudlik b-n amalga oşirişni taqozo etadi. R. ötkazişda turli vositalar, jumladan, elektron asboblar (defibrillyator, elektrostimulyator va h.k.) va b. apparatlar, xirurgiya usullari (traxeostomiya, punksiya, yirik tomirlarga kateter qöyiş), doridarmonlardan foydalaniladi, şuningdek, yurakni bevosita (ya'ni, kökrak qafasini oçmay turib) massaj kiliş, apparatsiz sun'iy nafas oldiriş va h.k. usullar qöllanadi. R.ni vraç, hamşiralar, şuningdek, maxsus tayyorgarlikdan ötgan boşqa sohadagi kişilar bajaradi, tez yordam xodimlari malakali reanimatsion yordam körsatadi.

R. çora-tadbirlarining töla kompleksi maxsus R. va intensiv terapiya bölimlarida ötkaziladi, bu bölimlar nevrologiya, kardiologiya, xirurgiya va b. markazlarda taşkil topsa, şu asosda tarmoklar (kardiologik, toksikologik va h.k.)ga bölinadi. Yirik viloyat yoki şahar kasalxonalarida tuzilgan. R. markazlari köp tarmokdi böladi.