Reduktor
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 128-b. — ziyouz.com
Reduktor (lot. reductor — orqaga qaytaradigan) — 1) aylanma harakatni bir valdan ikkinçisiga uzatiş uçun möljallangan qurilmamexanizm. Burovçi momentni özgartirib beradi. R. korpus, tişli (yoki çervyakli) va zanjirli uzatmadan iborat böladi. Tişli ğildiraklar soniga qarab, R.lar bir, ikki va köp poğonali bölişi mumkin. Mas, ikki poğonali R. bir juft konus va bir juft silindrik şesternyalardan iborat böladi. Uzatiş sonini özgartiriş mumkin bölgan R. uzatmalar qutisi deb ataladi. R. avtomobil, traktor, stanok, yuk kötariş hamda yöl quriliş maşinalari, pookat stanlaoi va b.da keng qöllaniladi; 2) ballon yoki boşqa idişlar içidagi iş muhiti (gaz yoki buğ suyuqlik) bosimini pasaytiradigan yoki bir xidda tutib turadigan qurilma. R.ning asosiy elementi — reduksion klapan. Töğri va teskari işlaydigan xillarga bölinadi. R. gaz payvand apparatlariga, suyultirilgan gaz balloni b-n gaz plita orasiga va b.ga örnatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РЕДУКТОР (лот. reductor — орқага қайтарадиган) — 1) айланма ҳаракатни бир валдан иккинчисига узатиш учун мўлжалланган қурилмамеханизм. Буровчи моментни ўзгартириб беради. Р. корпус, тишли (ёки червякли) ва занжирли узатмадан иборат бўлади. Тишли ғилдираклар сонига қараб, Р.лар бир, икки ва кўп поғонали бўлиши мумкин. Мас, икки поғонали Р. бир жуфт конус ва бир жуфт цилиндрик шестернялардан иборат бўлади. Узатиш сонини ўзгартириш мумкин бўлган Р. узатмалар қутиси деб аталади. Р. автомобиль, трактор, станок, юк кўтариш ҳамда йўл қурилиш машиналари, поокат станлаои ва б.да кенг қўлланилади; 2) баллон ёки бошқа идишлар ичидаги иш муҳити (газ ёки буғ суюқлик) босимини пасайтирадиган ёки бир хидда тутиб турадиган қурилма. Р.нинг асосий элементи — редукцион клапан. Тўғри ва тескари ишлайдиган хилларга бўлинади. Р. газ пайванд аппаратларига, суюлтирилган газ баллони б-н газ плита орасига ва б.га ўрнатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.