Redutsentlar
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 129-b. — ziyouz.com
Redutsentlar (lot. reducens — qaytayotgan, qayta tiklanayotgan), destruktorlar — ulik organik moddalar b-n ozikdanib, uni minerallaştiradigan (destruktor) organizmlar. R. organik moddalarni parçalab, produtsentlar özlaştira oladigan oddiy anorganik birikmalargaça olib keladi. R.ga saprotrof bakteriyalar, zamburuğlar va bir qança hayvonlar (yomğir çuvalçanglari, saprotrof haşarotlar, ölimtikxör hayvonlar) kiradi. Quruqlik ekosistemalarida organik qoldiklarning parçalanişida tuproq hayvonlari (yomğir çuvalçanglari, haşarotlar va ularning liçinkalari), bakteriyalar va zamburuğlar katta ahamiyatga ega. R. yordamida örmonlar tuproğida har yili hosil böladigan ösimlik qoldiklarining 90% ga yaqin qismi özlaştiriladi. Suv ekosistemasida R. funksiyasini plankton hayvonlar bajaradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РЕДУЦЕНТЛАР (лот. reducens — қайтаётган, қайта тикланаётган), деструкторлар — улик органик моддалар б-н озикданиб, уни минераллаштирадиган (деструктор) организмлар. Р. органик моддаларни парчалаб, продуцентлар ўзлаштира оладиган оддий анорганик бирикмаларгача олиб келади. Р.га сапротроф бактериялар, замбуруғлар ва бир қанча ҳайвонлар (ёмғир чувалчанглари, сапротроф ҳашаротлар, ўлимтикхўр ҳайвонлар) киради. Қуруқлик экосистемаларида органик қолдикларнинг парчаланишида тупроқ ҳайвонлари (ёмғир чувалчанглари, ҳашаротлар ва уларнинг личинкалари), бактериялар ва замбуруғлар катта аҳамиятга эга. Р. ёрдамида ўрмонлар тупроғида ҳар йили ҳосил бўладиган ўсимлик қолдикларининг 90% га яқин қисми ўзлаштирилади. Сув экосистемасида Р. функциясини планктон ҳайвонлар бажаради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.