Reklamatsiya
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 147-b. — ziyouz.com
Reklamatsiya (lot. reclamatio — qat'iy norozilik) — tovar sotib oluvçining tovar yetkazib beruvçiga yoki xizmatlarni bajaruvçi (yoki aksinça)ga tegişli majburiyatlarni bajarmaganligi töğrisida yozma ravişda bildiriladigan e'tirozi. R. turli sabablarga köra: mahsulot sifati, miqdori va butligi davlat standarti, texnika şartlari namunasiga, kelişilgan şartlarga mos kelmaganda, tovarlar vaqtida yetkazib berilmaganda, tölov qoidasi buzilganda, tomonlardan biri şartnoma talablarini bajarmaganda yoki lozim darajada bajarmaganda va b. hollarda beriladi. Tuziladigan savdo bitimlarida R. bayoni va uni körib çiqiş tartibi birmabir aytib ötiladi. E'tiroznomada tovar nomi, miqdori, şartnoma rakami, transport, R. sabablari (tovar kamomadi, sifatsizligi, nobutligi va h.k.), arznomaçi talablari (vaqtida yetkazib berilişi, nuqsonlarning bartaraf etilişi, narxini tuşiriş, ortiqça tölangan summani qaytariş, jarima tölaş, zararni qoplaş) körsatilişi kerak. Şartnoma tuzgan tomonlar R. ni döstona hal etişga harakat kiladilar, agar buning iloji bölmasa, jabrlangan tomon hal qilişni sörab javobgar mamlakat hakamligi (arbitraji)ga, ba'zi mamlakatlar bitim şartlariga köra, betaraf mamlakatlar (Mas, Şvetsiya — Stokgolm) hakamligiga arz qiladilar. Köp hollarda da'vogar sotib oluvçi, javobgar sotuvçi böladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РЕКЛАМАЦИЯ (лот. reclamatio — қатъий норозилик) — товар сотиб олувчининг товар етказиб берувчига ёки хизматларни бажарувчи (ёки аксинча)га тегишли мажбуриятларни бажармаганлиги тўғрисида ёзма равишда билдириладиган эътирози. Р. турли сабабларга кўра: маҳсулот сифати, миқдори ва бутлиги давлат стандарти, техника шартлари намунасига, келишилган шартларга мос келмаганда, товарлар вақтида етказиб берилмаганда, тўлов қоидаси бузилганда, томонлардан бири шартнома талабларини бажармаганда ёки лозим даражада бажармаганда ва б. ҳолларда берилади. Тузиладиган савдо битимларида Р. баёни ва уни кўриб чиқиш тартиби бирмабир айтиб ўтилади. Эътирозномада товар номи, миқдори, шартнома раками, транспорт, Р. сабаблари (товар камомади, сифатсизлиги, нобутлиги ва ҳ.к.), арзномачи талаблари (вақтида етказиб берилиши, нуқсонларнинг бартараф этилиши, нархини тушириш, ортиқча тўланган суммани қайтариш, жарима тўлаш, зарарни қоплаш) кўрсатилиши керак. Шартнома тузган томонлар Р. ни дўстона ҳал этишга ҳаракат киладилар, агар бунинг иложи бўлмаса, жабрланган томон ҳал қилишни сўраб жавобгар мамлакат ҳакамлиги (арбитражи)га, баъзи мамлакатлар битим шартларига кўра, бетараф мамлакатлар (Мас, Швеция — Стокгольм) ҳакамлигига арз қиладилар. Кўп ҳолларда даъвогар сотиб олувчи, жавобгар сотувчи бўлади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.