Rekviyem
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 145-b. — ziyouz.com
Rekviyem (lot. reguiem — orom, tinçlik) — marxumlar xotirasiga bağişlangan messa turi, diniy musiqa janri, lotin matnlariga aytiladigan vokal yoki vokal çolğu turkumi. Tantanavor messadan ba'zi («Gloria», «Credo») qismlarining örniga boşqa («Reguiem aeternam» — «Abadiy orom», «Dies irae» — «Qiyomat» kabi) qismlarning kiritilişi b-n farqlanadi. Qayğuli, motamsaro xarakterga ega. Dastlab bir ovozli grigorian xorali kuylariga asoslangan. 15-a.dan köp ovozli xor polifonik asari (G. Dyufai, Y. Okegem, O. Lasso, J. Palestrina), 17-a.dan xor, yakkaxon xonandalar va orkestr uçun gomofoniya uslubidagi yirik asar sifatida rivoj topdi. V. A. Motsart, G. Berlioz, J. Verdi, I. Brams R.lari mazkur janrining eng maşhur namunalaridir. 20-a. kompozitorlari (I. Stravinskiy, A. Şnitke va b.) diniy (lotin) matnlari katori zamonaviy şoirlar şe'rlaridan xam foydalanişgan (Mas, B. Brittenning «Harbiy rekviyem»i). Özbekistonda R. janriga M. Burhonov («Abadiy xotira», 1996), F. YanovYanovskiy («Rekviyem», 1997)lar murojaat qilişgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РЕКВИЕМ (лот. reguiem — ором, тинчлик) — мархумлар хотирасига бағишланган месса тури, диний мусиқа жанри, лотин матнларига айтиладиган вокал ёки вокал чолғу туркуми. Тантанавор мессадан баъзи («Gloria», «Credo») қисмларининг ўрнига бошқа («Reguiem aeternam» — «Абадий ором», «Dies irae» — «Қиёмат» каби) қисмларнинг киритилиши б-н фарқланади. Қайғули, мотамсаро характерга эга. Дастлаб бир овозли григориан хорали куйларига асосланган. 15-а.дан кўп овозли хор полифоник асари (Г. Дюфаи, Й. Окегем, О. Лассо, Ж. Палестрина), 17-а.дан хор, яккахон хонандалар ва оркестр учун гомофония услубидаги йирик асар сифатида ривож топди. В. А. Моцарт, Г. Берлиоз, Ж. Верди, И. Брамс Р.лари мазкур жанрининг энг машҳур намуналаридир. 20-а. композиторлари (И. Стравинский, А. Шнитке ва б.) диний (лотин) матнлари катори замонавий шоирлар шеърларидан хам фойдаланишган (Мас, Б. Бриттеннинг «Ҳарбий реквием»и). Ўзбекистонда Р. жанрига М. Бурҳонов («Абадий хотира», 1996), Ф. ЯновЯновский («Реквием», 1997)лар мурожаат қилишган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.