Relyef
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 152-b. — ziyouz.com
Relyef RELYEF, börtma tasvir — haykaltaroşlikning bir turi. Tasvir, şakl tekis zamin (fon)dan börttirib yoki öyib (çuqurlaştirib) hosil qilinadi. Kompozitsiya tabiiy asosdan ajralmasdan tekis sathsa yaratiladi; R. me'morlik bölaklari bezagi, haykaltaroşlik asari va b. kompozitsiya tarkibiga kirişi yoki mustaqil dastgoh asari bölişi mumkin. Asosiy turi — barelyef va gorelyef. Öyma R.da nursoya jilvasida tasvir közga taşlanadi, imkoniyati çeklangan. R. tasviriy san'atda qadimdan mavjud: binolarni bezaşda, medal yasaş svş/yamda, metallga zarb berib bezak buyumlari işlaş va b.da keng qöllanadi. Qad. Misr me'morligida qöllanilgan. Burtma R. paleolit davridan ma'lum. Kda. Misr, Ossuriya, Hindiston, Xitayda, şuningdek, Özbekiston hududiv keng tarqalgan; antik san'at, Uygonişdavri va keyingi davrlarda ayniqsa rivojlangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РЕЛЬЕФ, бўртма тасвир — ҳайкалтарошликнинг бир тури. Тасвир, шакл текис замин (фон)дан бўрттириб ёки ўйиб (чуқурлаштириб) ҳосил қилинади. Композиция табиий асосдан ажралмасдан текис сатҳца яратилади; Р. меъморлик бўлаклари безаги, ҳайкалтарошлик асари ва б. композиция таркибига кириши ёки мустақил дастгоҳ асари бўлиши мумкин. Асосий тури — барельеф ва горельеф. Ўйма Р.да нурсоя жилвасида тасвир кўзга ташланади, имконияти чекланган. Р. тасвирий санъатда қадимдан мавжуд: биноларни безащда, медаль ясаш свш/ямда, металлга зарб бериб безак буюмлари ишлаш ва б.да кенг қўлланади. Қад. Миср меъморлигида қўлланилган. Буртма Р. палеолит давридан маълум. Кда. Миср, Оссурия, Ҳиндистон, Хитайда, шунингдек, Ўзбекистон ҳудудив кенг тарқалган; антик санъат, Уйгонишдаври ва кейинги даврларда айниқса ривожланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.