Rentgen rasadxonasi
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 160-b. — ziyouz.com
Rentgen rasadxonasi — Yer sun'iy yöldoşlari (YESY) sifatida orbitaga çiqarilgan apparatlar; kosmik yoritqiçlarni ulardan çiqadigan rentgen nurlarda tekşirişga möljallangan. Quyoş va b. rentgen nur manbalarini tekşirişda qöllaniladi. 1970 y.dan boşlab turli davlatlarda bortiga R. r. örnatilgan 10 dan ortiq YESY uçirilgan. Mac, CAC, Skylab, XEAO, GOES (AQŞ), Xakutyo, Yphkoh (Yaponiya), Astron (SSSR), SoHO (AQŞ va Yevropa) tipidagi yöldoşlar.
R.r.ga rentgen teleskoplar örnatiladi. Bular osmon va Quyoşning barça sohalarining rentgen suratlarini olib, Yerga uzatib turdi. Bu suratlarga asoslanib, kosmik rentgen manbalari (Galaktikada 100 ga yaqin, Magellan bulutlarida 30 dan ortiq va Andromeda tumanligida 10 dan ortiq) topildi va örganildi. Quyoş atmosferasidagi rentgen tuzilmalar va jarayonlar magnit tabiatga ega ekanligi oçildi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РЕНТГЕН РАСАДХОНАСИ — Ер сунъий йўлдошлари (ЕСЙ) сифатида орбитага чиқарилган аппаратлар; космик ёритқичларни улардан чиқадиган рентген нурларда текширишга мўлжалланган. Қуёш ва б. рентген нур манбаларини текширишда қўлланилади. 1970 й.дан бошлаб турли давлатларда бортига Р. р. ўрнатилган 10 дан ортиқ ЕСЙ учирилган. Mac, CAC, Skylab, XEAO, GOES (АҚШ), Хакутё, Yphkoh (Япония), Астрон (СССР), SoHO (АҚШ ва Европа) типидаги йўлдошлар.
Р.р.га рентген телескоплар ўрнатилади. Булар осмон ва Қуёшнинг барча соҳаларининг рентген суратларини олиб, Ерга узатиб турди. Бу суратларга асосланиб, космик рентген манбалари (Галактикада 100 га яқин, Магеллан булутларида 30 дан ортиқ ва Андромеда туманлигида 10 дан ортиқ) топилди ва ўрганилди. Қуёш атмосферасидаги рентген тузилмалар ва жараёнлар магнит табиатга эга эканлиги очилди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.