Reyka
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 141-b. — ziyouz.com
Reyka (rus. — yoğoç ğöla) — 1) tişli R. — bir tomoniga tişlar oçilgan prizmatik yoki silindrik sterjen; tişlari tişli ğildirak (şesternya) tişlari b-n ilaşib, ilgarilamaqaytma harakat qiladi. Aylanma qarakatni ilgarilama harakatga aylantirib beradi va aksinça. Yuk kötariş mexanizmlari, stanoklar va b.da qöllaniladi;
2) geodeziyada — a) ikki nuqta balandligini aniqlaş uçun nivelir b-n işlatiladigan moslama; töğri törtburçak yoki dvutavr kesimli, 3—4 m uzunlikdagi yoğoç taxtaça. Öngi (yuzi) da yoki ikkala tomonida şaşkasimon yoki ştrix şkalali böladi; v) optikmexanik masofa ölçagiç (dalnomer) b-n masofani ölçaşda özgaruvçan va özgarmas bazis sifatida işlatiladigan geodezik asbob; 3) suvokçilikda, yer ölçaşda işlatiladigan moslama (q. Gazçöp).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РЕЙКА (рус. — ёғоч ғўла) — 1) тишли Р. — бир томонига тишлар очилган призматик ёки цилиндрик стержень; тишлари тишли ғилдирак (шестерня) тишлари б-н илашиб, илгариламақайтма ҳаракат қилади. Айланма қаракатни илгарилама ҳаракатга айлантириб беради ва аксинча. Юк кўтариш механизмлари, станоклар ва б.да қўлланилади;
2) геодезияда — а) икки нуқта баландлигини аниқлаш учун нивелир б-н ишлатиладиган мослама; тўғри тўртбурчак ёки двутавр кесимли, 3—4 м узунликдаги ёғоч тахтача. Ўнги (юзи) да ёки иккала томонида шашкасимон ёки штрих шкалали бўлади; в) оптикмеханик масофа ўлчагич (дальномер) б-н масофани ўлчашда ўзгарувчан ва ўзгармас базис сифатида ишлатиладиган геодезик асбоб; 3) сувокчиликда, ер ўлчашда ишлатиладиган мослама (қ. Газчўп).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.