Reyn
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 142-b. — ziyouz.com
Reyn — Ğarbiy Yevropadagi eng katta daryolardan biri, Şveysariya, Lixtenşteyn, Avstriya, Fransiya, Germaniya, Niderlandiya hududlaridan oqib ötadi. Uz. 1320 km, xavzasining mayd. 224,4 ming km2. Alp toğlaridan boşlanib, Boden kölidan oqib ötgaç, Yura va Şvarsvald tizmalarini kesib ötadi. Sönfa Yuqori Reyn pastgekisligi böylab oqadi va örta qismida tor vodiy orqali Reyn Slanetsli toğlarini kesib ötib, Örta Yevropa tekisligiga çiqadi. Şim. dengizga murakkab delta hosil qilib quyiladi. Yuqori qismida bahor — yoz oylarida, örta va quyi qismlarida yil davomida sersuv. Yillik örtaça suv sarfi 2500 m3/sek., yillik suv oqimi 79 km3.
P. — Ğarbiy Yevropaning muhim xalqaro suv magistrali. Quyi oqimida yiliga 100 mln. t hajmda yuk taşiladi. Bazel ş.dan boşlab 952 km masofada va Boden kölida muntazam kema qatnaydi. R. havzasidagi suv yöllarining umumiy uz. 3000 km çamasida. Kanallar orqali Rona, Marna, Vezer, Ems, Elba daryolari b-n tutaşgan. GESlar qurilgan. R. böyida Bazel, Strasbur, Mangeym, Mayns, Bonn, Kyoln, Dyusseldorf, Duysburg ş.lari, deltasida Rotterdam dengiz porti joylaşgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РЕЙН — Ғарбий Европадаги энг катта дарёлардан бири, Швейцария, Лихтенштейн, Австрия, Франция, Германия, Нидерландия ҳудудларидан оқиб ўтади. Уз. 1320 км, хавзасининг майд. 224,4 минг км2. Альп тоғларидан бошланиб, Боден кўлидан оқиб ўтгач, Юра ва Шварцвальд тизмаларини кесиб ўтади. Сўнфа Юқори Рейн пастгекислиги бўйлаб оқади ва ўрта қисмида тор водий орқали Рейн Сланецли тоғларини кесиб ўтиб, Ўрта Европа текислигига чиқади. Шим. денгизга мураккаб дельта ҳосил қилиб қуйилади. Юқори қисмида баҳор — ёз ойларида, ўрта ва қуйи қисмларида йил давомида серсув. Йиллик ўртача сув сарфи 2500 м3/сек., йиллик сув оқими 79 км3.
P. — Ғарбий Европанинг муҳим халқаро сув магистрали. Қуйи оқимида йилига 100 млн. т ҳажмда юк ташилади. Базель ш.дан бошлаб 952 км масофада ва Боден кўлида мунтазам кема қатнайди. Р. ҳавзасидаги сув йўлларининг умумий уз. 3000 км чамасида. Каналлар орқали Рона, Марна, Везер, Эмс, Эльба дарёлари б-н туташган. ГЭСлар қурилган. Р. бўйида Базель, Страсбур, Мангейм, Майнц, Бонн, Кёльн, Дюссельдорф, Дуйсбург ш.лари, дельтасида Роттердам денгиз порти жойлашган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.