Rezavor mevali ösimliklar
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 134-b. — ziyouz.com
Rezavor mevali ösimliklar — serşira rezavor meva beruvçi köp yillik buta, çala utsimon ösimliklarning katta guruhi. Mevali ösimliklar guruhiga kiradi, yovvoyi va ekma quritilgan holda iste'mol qilinadi, ulardan qiyom, şarbat, murabbo, vino va b. tayyorlanadi. Rezavor mevalar, Mas, krijovnik, maymunjon, kulupnay, smorodina, malina va çakanda (oblepixa)lar tarkibida inson salomatligi uçun zarur bölgan organik kislotalar, qand, mineral tuzlar, vitaminlar, xuşböy moddalar köp; ba'zilari (Mas, zirk, malina, çernika, qora mevali ryabina) dorivorlik ahamiyatiga ega. Mevalari iste'mol qilinadigan yovvoyi va ekma turlari Yer yuzining hamma joyida, ayniqsa, iqlimi mö'tadil mamlakatlarda köp östiriladi. Özbekistonda kulupnay, malina, smorodina köp ekiladi. R.m.ö. vegetativ yöl b-n (kalamçasidan, parxiş qilib, baçkisidan va gajakçasidan) köpaytiriladi. Köçati bahorda va kuzda ekiladi. Tuproq yumşatilgan, begona ötlardan toza holda tutiladi, öğitlanadi, vaqtivaqti b-n suğoriladi. R.m.ö. hosilga erta (kulupnay 2yili; malina 3yili; smorodina, krijovnik 3—4yili) kiradi va har yili hosil beradi.
Ad.: Burmistrov A.D. Yagodniye kulturi, 2 izd. L., 1985; Abdullayev R., Yagudina S, Tomorqada yetiştiriladigan rezavor mevalar, T., 1989.
Rixsivoy Jörayev.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РЕЗАВОР МЕВАЛИ ЎСИМЛИКЛАР — сершира резавор мева берувчи кўп йиллик бута, чала утсимон ўсимликларнинг катта гуруҳи. Мевали ўсимликлар гуруҳига киради, ёввойи ва экма қуритилган ҳолда истеъмол қилинади, улардан қиём, шарбат, мураббо, вино ва б. тайёрланади. Резавор мевалар, Мас, крыжовник, маймунжон, кулупнай, смородина, малина ва чаканда (облепиха)лар таркибида инсон саломатлиги учун зарур бўлган органик кислоталар, қанд, минерал тузлар, витаминлар, хушбўй моддалар кўп; баъзилари (Мас, зирк, малина, черника, қора мевали рябина) дориворлик аҳамиятига эга. Мевалари истеъмол қилинадиган ёввойи ва экма турлари Ер юзининг ҳамма жойида, айниқса, иқлими мўътадил мамлакатларда кўп ўстирилади. Ўзбекистонда кулупнай, малина, смородина кўп экилади. Р.м.ў. вегетатив йўл б-н (каламчасидан, пархиш қилиб, бачкисидан ва гажакчасидан) кўпайтирилади. Кўчати баҳорда ва кузда экилади. Тупроқ юмшатилган, бегона ўтлардан тоза ҳолда тутилади, ўғитланади, вақтивақти б-н суғорилади. Р.м.ў. ҳосилга эрта (кулупнай 2йили; малина 3йили; смородина, крижовник 3—4йили) киради ва ҳар йили ҳосил беради.
Ад.: Бурмистров А.Д. Ягодные културы, 2 изд. Л., 1985; Абдуллаев Р., Ягудина С, Томорқада етиштириладиган резавор мевалар, Т., 1989.
Рихсивой Жўраев.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.