Rezerford formulasi
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 135–136-b. — ziyouz.com
Rezerford formulasi — Kulon konuni böyiça özaro ta'sirlaşuvçi zaryadlangan nuqtaviy norelyativistik zarralar soçilişining effektiv kesimini aniqlaş formulasi. E. Rezerford 1911 y.da ifodalab bergan. Bu formulani Rezerford azarralarning yupqa metall plastinkalardan katta burçaklarga (9>90°) soçilişi böyiça ötkazgan tajribalari natijasini interpretatsiya kiliş (izoxlaş) da işlatgan. Bu tajribalar asosida E. Rezerford atom massasining asosiy qismi musbat zaryadlangan kiçik yadroda yiğilgan, degan xulosaga kelgan. Bu kaşfiyot atom tuzilişi töğrisidagi hoz. zamon tuşunçasiga asos bölgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РЕЗЕРФОРД ФОРМУЛАСИ — Кулон конуни бўйича ўзаро таъсирлашувчи зарядланган нуқтавий норелятивистик зарралар сочилишининг эффектив кесимини аниқлаш формуласи. Э. Резерфорд 1911 й.да ифодалаб берган. Бу формулани Резерфорд азарраларнинг юпқа металл пластинкалардан катта бурчакларга (9>90°) сочилиши бўйича ўтказган тажрибалари натижасини интерпретация килиш (изохлаш) да ишлатган. Бу тажрибалар асосида Э. Резерфорд атом массасининг асосий қисми мусбат зарядланган кичик ядрода йиғилган, деган хулосага келган. Бу кашфиёт атом тузилиши тўғрисидаги ҳоз. замон тушунчасига асос бўлган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.