Rezinatexnika sanoati
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 137–138-b. — ziyouz.com
Rezinatexnika sanoati - neft kimyosi sanoati tarmoği. Tarmoq korxonalarida sintetik va tabiiy kauçuk asosida turli rezina buyumlari tayyorlanadi. Asosiy mahsulotlari: avtomobil, mototsikl, traktor, velosiped va b. maşinalarga şinalar, rezina qölpoqlar, transportyorlar, taşiş lentalari, uzatma tasmalar, maşinalar va turli mexanizmlar uçun quyma va noquyma detallar, issiqlik va elektr izolyatsiyasi materiallari va b. Bundan taşqari, R.t.s. korxonalarida avtomobillar va q.x. maşinalari şinalari tiklanadi, rezinali poyabzallar, rezina aralaş gazmollar, sanitariya va gigiyena anjomlari, sport buyumlari, öyinçoklar va b. işlab çiqariladi. R.t.s. mahsulotlari maşinasozlik, kimyo, kumir, metallurgiya va b. sanoat tarmoklarida, transport va harbiy texnikada qöllaniladi.
Özbekistonda bu tarmoqning ilk korxonasi Toşkent rezinatexnika mahsulotlari zdi 1944 y.da işga tuşirildi va töla quvvat b-n işlay boşladi. Ilgari, asosan, rezina mahsulotlari i.ç.ga ixtisoslaşgan «Özbekrezinatexnika» birlaşmasi (1975) 1987 y.dan xalq iste'moli tovarlari i.ç.ga ötdi.
Özbekiston Respublikasi mustaqillikka erişgandan söng, R.t.s. korxonalari qayta jihozlanib, maşinasozlik korxonalariga butlovçi qismlar i.ç.ga yönaltirildi. 1992 y.dan «Özbekrezinatexnika» birlaşmasida yengil avtomobil şinalarini tayyorlaş özlaştirildi. 1996 y.da yiliga yengil avtomobil uçun 1,5 mln. dona, yuk avtomobillari uçun 200 ming dona şina işlab çiqariladigan quvvatlar işga tuşirildi.
Bundan taşqari, «Özbekrezinatexnika» birlaşmasi va kimyo sanoatining boşqa korxonalarida (Samarqand kimyo zdi) kalişlar i.ç. 10 mln.dan juftga yetkaziladi (1995). Şuningdek, bu tarmoq korxonalari respublika avtomobil sanoati uçun turli xildagi rezinatexnika mahsulotlari işlab çikaradi.
Risqivoy Yoqubov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РЕЗИНАТЕХНИКА САНОАТИ - нефть кимёси саноати тармоғи. Тармоқ корхоналарида синтетик ва табиий каучук асосида турли резина буюмлари тайёрланади. Асосий маҳсулотлари: автомобиль, мотоцикл, трактор, велосипед ва б. машиналарга шиналар, резина қўлпоқлар, транспортёрлар, ташиш ленталари, узатма тасмалар, машиналар ва турли механизмлар учун қуйма ва ноқуйма деталлар, иссиқлик ва электр изоляцияси материаллари ва б. Бундан ташқари, Р.т.с. корхоналарида автомобиллар ва қ.х. машиналари шиналари тикланади, резинали пойабзаллар, резина аралаш газмоллар, санитария ва гигиена анжомлари, спорт буюмлари, ўйинчоклар ва б. ишлаб чиқарилади. Р.т.с. маҳсулотлари машинасозлик, кимё, кумир, металлургия ва б. саноат тармокларида, транспорт ва ҳарбий техникада қўлланилади.
Ўзбекистонда бу тармоқнинг илк корхонаси Тошкент резинатехника маҳсулотлари зди 1944 й.да ишга туширилди ва тўла қувват б-н ишлай бошлади. Илгари, асосан, резина маҳсулотлари и.ч.га ихтисослашган «Ўзбекрезинатехника» бирлашмаси (1975) 1987 й.дан халқ истеъмоли товарлари и.ч.га ўтди.
Ўзбекистон Республикаси мустақилликка эришгандан сўнг, Р.т.с. корхоналари қайта жиҳозланиб, машинасозлик корхоналарига бутловчи қисмлар и.ч.га йўналтирилди. 1992 й.дан «Ўзбекрезинатехника» бирлашмасида енгил автомобиль шиналарини тайёрлаш ўзлаштирилди. 1996 й.да йилига енгил автомобиль учун 1,5 млн. дона, юк автомобиллари учун 200 минг дона шина ишлаб чиқариладиган қувватлар ишга туширилди.
Бундан ташқари, «Ўзбекрезинатехника» бирлашмаси ва кимё саноатининг бошқа корхоналарида (Самарқанд кимё зди) калишлар и.ч. 10 млн.дан жуфтга етказилади (1995). Шунингдек, бу тармоқ корхоналари республика автомобиль саноати учун турли хилдаги резинатехника маҳсулотлари ишлаб чикаради.
Рисқивой Ёқубов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.