Rezistor
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 138-b. — ziyouz.com
Rezistor (lot. resisto — qarşilik körsataman) — radio va elektrtexnika qurilmalari elektr zanjirining strukturaviy (tugal buyum körinişidagi) elementi; asosiy vazifasi — elektr toki ga faol qarşilik körsatiş. Qarşilikning nominal qiymati (bir neça Om dan 1000 GOm gaça), undan oğiş qiymati (0,001—20%) va maksimal soçiş quvvati (Vt ning yuz larça uluşlaridan bir neça MVt gaça) bn tavsiflanadi. Tayyorlanadigan materialiga qarab, R. metall, uglerodli, suyuklikli va yarimötkazgiçli; qarşilik turiga qarab, özgarmas va özgaruvçan xillarga bölinadi. Bulardan taşqari, qarşiligi kuçlanişga (maxsus; varistorlar), traga (termorezistorlar), yoritilganlikka (fotorezistorlar) va deformatsiyaga (tenzodatçik) boğliq bölgan xillari bor. R. yordamida radioelektron qurilmalarda tok kuçi va kuçlaniş rostlanadi, tra, yoruğlik kuçi ölçanadi va b. Termobardoş materiallardan tayyorlangan ba'zi R. qizdiriş elementi sifatida işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РЕЗИСТОР (лот. resisto — қаршилик кўрсатаман) — радио ва электртехника қурилмалари электр занжирининг структуравий (тугал буюм кўринишидаги) элементи; асосий вазифаси — электр токи га фаол қаршилик кўрсатиш. Қаршиликнинг номинал қиймати (бир неча Ом дан 1000 ГОм гача), ундан оғиш қиймати (0,001—20%) ва максимал сочиш қуввати (Вт нинг юз ларча улушларидан бир неча МВт гача) бн тавсифланади. Тайёрланадиган материалига қараб, Р. металл, углеродли, суюкликли ва яримўтказгичли; қаршилик турига қараб, ўзгармас ва ўзгарувчан хилларга бўлинади. Булардан ташқари, қаршилиги кучланишга (махсус; варисторлар), трага (терморезисторлар), ёритилганликка (фоторезисторлар) ва деформацияга (тензодатчик) боғлиқ бўлган хиллари бор. Р. ёрдамида радиоэлектрон қурилмаларда ток кучи ва кучланиш ростланади, тра, ёруғлик кучи ўлчанади ва б. Термобардош материаллардан тайёрланган баъзи Р. қиздириш элементи сифатида ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.