Rezorsin
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 139-b. — ziyouz.com
Rezorsin REZORSIN, m — dioksibenzol, C6H4 (ON)2 — ikki atomli fenol, öziga xos xuşböy, şirin, rangeiz kristall modda. Suyuklaniş trasi 110,8°, qaynaş trasi 280,8°. Suvda, efirda, spirtda eriydi. Sanoatda m — benzoldisulfokislotaga işqor ta'sir ettirib olinadi. R. böyoqlar, plastmassalar va portlovçi moddalar i.ç.da, şuningdek, tibbiyotda teri kasalliklarini davolaşda antiseptik eritma va maz sifatida işlatiladi. REZUS, bengal makakasi (Massasa mulatta, ya'ni M. rhosus) — makakalar uruğiga mansub maymun. Uz. örtaça 80, dumi 25 sm; oğirligi 8—13 kg. Yungi sarğişyaşil, qorni va oyoklarining içki tomoni okiş. Terisi, odatda, okiş tusda, urçiş davrida yuzi va ötirğiç sögali ötkir qizğiş tusga kiradi. Jan. (Hindiston) va Jan. Şarqiy Osiyoda (Nepaldan Şim. Myanmagaça) tarqalgan. Daraxtda va köpinça yerda tuda bölib yaşaydi. Barmoklari va tovoniga tayanib 4 oyokda yuradi. Yaxşi suzadi va şönğiydi. R. serjahl va agressiv bölganidan ular tödasida dominantliktobelik sistemasi qat'iy emas. Yil davomida, köproq bahor va kuzda bolalaydi. Tutqunlikda yaxşi köpayadi. Hayvonot boğlarida boqiladi. Lab. hayvonlari sifatida foydalaniladi. R.da qoqşol, difteriyaga qarşi emlaş metodlari işlab çiqilgan, antibiotiklar va b. dorilar ta'sirida tekşirib körilgan. R. eritrotsitlar b-n immunlangan hayvonlar qoni plazmasi yordamida odam qonida rezusfaktor antigeni kaşf qilingan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РЕЗОРЦИН, м — диоксибензол, С6Н4 (ОН)2 — икки атомли фенол, ўзига хос хушбўй, ширин, рангеиз кристалл модда. Суюкланиш траси 110,8°, қайнаш траси 280,8°. Сувда, эфирда, спиртда эрийди. Саноатда м — бензолдисульфокислотага ишқор таъсир эттириб олинади. Р. бўёқлар, пластмассалар ва портловчи моддалар и.ч.да, шунингдек, тиббиётда тери касалликларини даволашда антисептик эритма ва мазь сифатида ишлатилади. РЕЗУС, бенгал макакаси (Массаса mulatta, яъни М. rhosus) — макакалар уруғига мансуб маймун. Уз. ўртача 80, думи 25 см; оғирлиги 8—13 кг. Юнги сарғишяшил, қорни ва оёкларининг ички томони окиш. Териси, одатда, окиш тусда, урчиш даврида юзи ва ўтирғич сўгали ўткир қизғиш тусга киради. Жан. (Ҳиндистон) ва Жан. Шарқий Осиёда (Непалдан Шим. Мьянмагача) тарқалган. Дарахтда ва кўпинча ерда туда бўлиб яшайди. Бармоклари ва товонига таяниб 4 оёкда юради. Яхши сузади ва шўнғийди. Р. сержаҳл ва агрессив бўлганидан улар тўдасида доминантликтобелик системаси қатъий эмас. Йил давомида, кўпроқ баҳор ва кузда болалайди. Тутқунликда яхши кўпаяди. Ҳайвонот боғларида боқилади. Лаб. ҳайвонлари сифатида фойдаланилади. Р.да қоқшол, дифтерияга қарши эмлаш методлари ишлаб чиқилган, антибиотиклар ва б. дорилар таъсирида текшириб кўрилган. Р. эритроцитлар б-н иммунланган ҳайвонлар қони плазмаси ёрдамида одам қонида резусфактор антигени кашф қилинган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.