Rim huquqi
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 201-b. — ziyouz.com
Rim huquqi — Qad. Rim huquq tizimi. Xususiy huquq va umumiy huqukni uz içiga olgan. Unda mulkiy munosabatlar, aşyoviy huquqlar, turli bitimlar, şartnomaga asoslangan va asoslanmagan majburiyatlar, meros huquqi va b. masalalarga oid qoidalar mukammal işlab çiqilgan. Rim imperiyasining yuksalişi, uning boşqa davlatlarni bosib olişi b-n faqat rimliklarga tegişli bölgan bu qonunqoidalar talabga javob bermay qöydi. Buning ustiga nafakat Rimda, şuningdek, Yevropa mamlakatlarida ham tovarpul munosabatlarining jadal rivojlanişi, birinçi galda, turli davlatlar fuqarolari örtasidagi mulkiy, savdosotiq munosabatlariga tegişli qoidalarni qayta körib çikişni talab qilardi. Bu yangi R.h. tarkibida xalqlar huquqi tizimining paydo bölişiga olib keldi. Uşbu huquq rimliklar va rimlik bölmagan şaxslar urtasidagi munosabatlarga tatbiq qilindi, Rim xususiy huquqi xususiy mulkçilikka asoslangan jamiyatning mumtoz huquqi hisoblangan. Köpgina mamlakatlar R.h.dan namuna olganlar.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РИМ ҲУҚУҚИ — Қад. Рим ҳуқуқ тизими. Хусусий ҳуқуқ ва умумий ҳуқукни уз ичига олган. Унда мулкий муносабатлар, ашёвий ҳуқуқлар, турли битимлар, шартномага асосланган ва асосланмаган мажбуриятлар, мерос ҳуқуқи ва б. масалаларга оид қоидалар мукаммал ишлаб чиқилган. Рим империясининг юксалиши, унинг бошқа давлатларни босиб олиши б-н фақат римликларга тегишли бўлган бу қонунқоидалар талабга жавоб бермай қўйди. Бунинг устига нафакат Римда, шунингдек, Европа мамлакатларида ҳам товарпул муносабатларининг жадал ривожланиши, биринчи галда, турли давлатлар фуқаролари ўртасидаги мулкий, савдосотиқ муносабатларига тегишли қоидаларни қайта кўриб чикишни талаб қиларди. Бу янги Р.ҳ. таркибида халқлар ҳуқуқи тизимининг пайдо бўлишига олиб келди. Ушбу ҳуқуқ римликлар ва римлик бўлмаган шахслар уртасидаги муносабатларга татбиқ қилинди, Рим хусусий ҳуқуқи хусусий мулкчиликка асосланган жамиятнинг мумтоз ҳуқуқи ҳисобланган. Кўпгина мамлакатлар Р.ҳ.дан намуна олганлар.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.