Ritor maktabi
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 208-b. — ziyouz.com
Ritor maktabi — Yunoniston va Rimda keng yoyilgan oliy gumanitar maktab: 3 bosqiçli ta'lim tizimining yuqori çöqqisi. Mil. av. 3-a.da Yunonistonda va mil. av. 1-a.da Rimda tarqalgan. Antik davr oxirigaça saqlangan. Boşlanğiç örta va grammatik maktabdan söng, R.m.da çiroyli sözlaş san'ati, notiqlik mahoratini egallaş örgatilgan. Ularda notiklik san'atidan taşqari yoş notiqlarning dunyoqaraşini şakllantirişga yordam beradigan turli fanlar, xususan, ritorika, huquqşunoslik, tarix, adabiyot, falsafa öqitilişiga e'tibor qaratilgan. Mark Tulliy Sitseron va Mark Fabiy Kvintilianlarning «Notiklik san'ati böyiça ögitlar» kitobi P.m.ni boşqarişda foydalaniladigan asosiy qöllanma hisoblangan. Ular P.m.ni rivojlanişning yangi bosqiçiga olib çikdilar va Rimda bu maktablarning davlat tasarrufiga ötişini ta'minladilar. Rim imperiyasining sönggi davrlarida, siyosiy tuzumning notiklik san'atiga boğliqlik darajasi bir kdsar susayganligi sababli R.m.ning mavkei pasaydi va tortişuvli masalalarni hal etiş vositasiga aylanib qoldi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РИТОР МАКТАБИ — Юнонистон ва Римда кенг ёйилган олий гуманитар мактаб: 3 босқичли таълим тизимининг юқори чўққиси. Мил. ав. 3-а.да Юнонистонда ва мил. ав. 1-а.да Римда тарқалган. Антик давр охиригача сақланган. Бошланғич ўрта ва грамматик мактабдан сўнг, Р.м.да чиройли сўзлаш санъати, нотиқлик маҳоратини эгаллаш ўргатилган. Уларда нотиклик санъатидан ташқари ёш нотиқларнинг дунёқарашини шакллантиришга ёрдам берадиган турли фанлар, хусусан, риторика, ҳуқуқшунослик, тарих, адабиёт, фалсафа ўқитилишига эътибор қаратилган. Марк Туллий Цицерон ва Марк Фабий Квинтилианларнинг «Нотиклик санъати бўйича ўгитлар» китоби P.m.ни бошқаришда фойдаланиладиган асосий қўлланма ҳисобланган. Улар P.m.ни ривожланишнинг янги босқичига олиб чикдилар ва Римда бу мактабларнинг давлат тасарруфига ўтишини таъминладилар. Рим империясининг сўнгги даврларида, сиёсий тузумнинг нотиклик санъатига боғлиқлик даражаси бир кдцар сусайганлиги сабабли Р.м.нинг мавкеи пасайди ва тортишувли масалаларни ҳал этиш воситасига айланиб қолди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.