Ritsarlar
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 212-b. — ziyouz.com
Ritsarlar (nem, Ritter, dastlab — çavandoz) — örta asrlarda Ğarbiy va Markaziy Yevropa mamlakatlarida imtiyozli ijtimoiy qatlam: keng ma'noda — barça oqsuyak mulqdorlar (feodallar), tor ma'noda — fakat mayda oqsuyak mulkdorlar. Vassallik munosabatlari orqali öz sen'orlariga karam bölgan . R. ulardan yer mulki (feod) olib, evaziga qöşinda suvoriy xizmatini ötaganlar. R.ning jangovaroti, qimmatbaho oğir qurollari (qiliç, qalqon, sovut) bölişi lozim edi, u maxsus ritsarlik ta'limini olgan, turnirlarda qatnaşgan. R. uçun quyidagi axloqiy normalar: jasurlik, omonatga sadoqat, ayollarga nisbatan olijanoblik şart bulgan. Şundan (majoziy ma'noda) R. — fidokor, olijanob insonlar. 12—14-a.larda R. harbiy kuç sifatida katta ahamiyatga ega bulgan. 15—16-a.larda muntazam armiyalar tuzilişi va uqotar qurollarning tarqalişi b-n ularga ehtiyoj qolmagan. R. dvoryanlar tabaqasining asosini taşkil etgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РИЦАРЛАР (нем, Ritter, дастлаб — чавандоз) — ўрта асрларда Ғарбий ва Марказий Европа мамлакатларида имтиёзли ижтимоий қатлам: кенг маънода — барча оқсуяк мулқдорлар (феодаллар), тор маънода — факат майда оқсуяк мулкдорлар. Вассаллик муносабатлари орқали ўз сенъорларига карам бўлган . Р. улардан ер мулки (феод) олиб, эвазига қўшинда суворий хизматини ўтаганлар. Р.нинг жанговароти, қимматбаҳо оғир қуроллари (қилич, қалқон, совут) бўлиши лозим эди, у махсус рицарлик таълимини олган, турнирларда қатнашган. Р. учун қуйидаги ахлоқий нормалар: жасурлик, омонатга садоқат, аёлларга нисбатан олижаноблик шарт булган. Шундан (мажозий маънода) Р. — фидокор, олижаноб инсонлар. 12—14-а.ларда Р. ҳарбий куч сифатида катта аҳамиятга эга булган. 15—16-а.ларда мунтазам армиялар тузилиши ва уқотар қуролларнинг тарқалиши б-н уларга эҳтиёж қолмаган. Р. дворянлар табақасининг асосини ташкил этган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.