Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Rixard Ştraus

    Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 236–237-b. — ziyouz.com

    Ştraus Rixard (1864.11.6 — Myunxen — 1949.8.9, GarmişPartenkirxen, Myunxen yaqinida) — nemis kompozitori va dirijyor. 1885 yildan Germaniya va Avstriya simfonik va opera orkestrlarida işlab dirijyor sifatida tanilgan; baletlar, 2 simfoniya, fantaziya («Italiyadan», 1886), simfonik poemalar («Don Juan», 1888; «Qahramon hayoti», 1898 va boşqalar), variatsiya, konsertlar, kamer çolğu asarlar, xorlar, qöşiqlar va boşqalar muallifi. Keng kölamli Ş. ijodi garmoniya va orkestr böyoklarining rangbarangligi, mavzularining öziga xosligi bilan ajralib turadi. Ayniqsa, simfonik poemalari maşhur. Ularda F. List va G.Berliozning dasturli simfonizm an'analarini, şuningdek, R. Vagnerning orkestrlaşdagi yutuqlarini rivojlantirgan. Asarlarida ekspressionizm, neoklassitsizm, F. Nitsşe falsafasi (xususan, «Zarduşt tavallosi» simfonik poemasi, 1896) ta'siri bor. Ş. ijodi 20-asr Yevropa musiqasiga katta ta'sir körsatgan. Eng yaxşi asarlariga hayotbaxşligi, insonparvarlik, gözallikni tarannum etişi xos. Geydelberg, Oksford va Myunxen untlari faxriy doktori. Berlin va Vena San'at akademiyalari a'zosi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ШТРАУС Рихард (1864.11.6 — Мюнхен — 1949.8.9, ГармишПартенкирхен, Мюнхен яқинида) — немис композитори ва дирижёр. 1885 йилдан Германия ва Австрия симфоник ва опера оркестрларида ишлаб дирижёр сифатида танилган; балетлар, 2 симфония, фантазия («Италиядан», 1886), симфоник поэмалар («Дон Жуан», 1888; «Қаҳрамон ҳаёти», 1898 ва бошқалар), вариация, концертлар, камер чолғу асарлар, хорлар, қўшиқлар ва бошқалар муаллифи. Кенг кўламли Ш. ижоди гармония ва оркестр бўёкларининг рангбаранглиги, мавзуларининг ўзига хослиги билан ажралиб туради. Айниқса, симфоник поэмалари машҳур. Уларда Ф. Лист ва Г.Берлиознинг дастурли симфонизм анъаналарини, шунингдек, Р. Вагнернинг оркестрлашдаги ютуқларини ривожлантирган. Асарларида экспрессионизм, неоклассицизм, Ф. Ницше фалсафаси (хусусан, «Зардушт таваллоси» симфоник поэмаси, 1896) таъсири бор. Ш. ижоди 20-аср Европа мусиқасига катта таъсир кўрсатган. Энг яхши асарларига ҳаётбахшлиги, инсонпарварлик, гўзалликни тараннум этиши хос. Гейдельберг, Оксфорд ва Мюнхен унтлари фахрий доктори. Берлин ва Вена Санъат академиялари аъзоси.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.